غرائب القرآن و رغائب الفرقان [ - تفسير نيشابورى ] ، اثر نظام الدين حسن ( زنده در 728 ق ) فرزند محمد بن حسين نيشابورى معروف به نظام نيشابورى و نظام اعرج ، از مفسران و ادباى شيعه . تفسير مورد بحث در سه مجلد بزرگ از جملهء جامع و مفيدترين تفسيرهاى شيعى است . داراى يازده مقدمه است و به اين نكته اشاره دارد كه اين تفسير ملخص تفسيرهاى مفاتيح الغيب فخر رازى و الكشاف زمخشرى و تفاسير عمدهء ديگر است . و شامل جهات مختلف از وقوف و قراءآت و ذكر شمارهء حروف و كلمات و عدد آيات سپس در تفسير آيه نيز به تأويل آن مىپردازد . خوانسارى در روضات الجنات در وصف اين تفسير مىنويسد : « . . . از بهترين شروح كتاب الله مجيد است و جامع‌ترين تفسيرها كه داراى فوائد لفظيه و معنويه مىباشد و نيز خواص و عوام از آن بهره‌مند مىگردند . . . » . امروزه نسخه‌هاى متعدد كهن از اين اثر در دست مىباشد از جمله چهارده نسخه در كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ( كهن‌ترين آنها نسخهء مورخهء 885 ق به‌شمارهء 1231 و نسخهء مورخهء 890 ق به‌شمارهء 1496 ) . اين تفسير در تهران قبلا در سه مجلد و سپس در 1313 ق در يك مجلد بزرگ چاپ و بعدا در مصر و دهلى تجديد چاپ شده است . نظام نيشابورى داراى تفسير ديگرى است به نام لب التأويل كه به شيوهء تأويل الآيات كمال الدين عبد الرزاق كاشانى تصنيف نموده است و سيد محسن امين عاملى مىگويد كه اين تفسير با تفسير ديگر نيشابورى به چاپ رسيده است . منابع : اعيان الشيعة ، 5 / 248 ؛ الحقائق الراهنة ، 46 ؛ الذريعة ، 16 / 31 ؛ روضات الجنات ، 3 / 102 ؛ ريحانة الادب ، 6 / 197 ؛ كشف الظنون ، 2 / 1195 ؛ معجم الدراسات القرآنية ، 205 ؛ معجم المطبوعات ، سركيس ، 2 / 1527 ؛ معجم المؤلفين ، عمر رضا كحاله ، 3 / 281 ؛ مفسران شيعه ، 113 ؛ مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى ، خانبابامشار ، 2 / 638 ؛ هدية الاحباب ، 257 .