5 / 160 ، ريحانة الادب ، 1 / 320 ، لسان الميزان ، 1 / 449 ؛ معجم الدراسات القرآنيه ، 125 ؛ معجم المؤلفين ، عمر رضا كحاله ، 2 / 301 ؛ نكت الهميان ، 119 ؛ الوافى بالوفيات ، 10 / 373 . نهج البيان عن كشف معانى القرآن ، اثر شيخ محمد ( م ح 640 ق ) فرزند حسن شيبانى ، از علما و متكلمين اماميه . اين تفسير در يك جلد به زبان عربى است كه در آن روش پيشينيان و استناد به اخبار و احاديث ملحوظ گرديده و از تأويلات متأخران در آن اثرى نيست . شيبانى در مقدمهء تفسير خود مىگويد از دير زمان به خاطرم رسيد كه تفسيرى بر قرآن كريم بنويسم و در آن به اسباب نزول و غرائب كلمات قرآن بپردازم اين نظر در جمع علما مطرح و مورد تشويق قرار گرفت . و نيز در مقدمه تصريح نموده است كه تفسير آيات شريفه با كمك روايات وارده از طريق اهل البيت و ائمهء معصومين ( ع ) صورت خواهد گرفت و همچنين ناسخ و منسوخ و جمله‌اى از عبادات و احكام را ذكر خواهد نمود بدون آنكه به بواطن و اسرار قرآن و وجوه اعراب و اختلافات قراآت توجه نمايد . و نيز در مقدمهء مزبور ضمن چند فصل به مباحثى دربارهء كتب آسمانى و انواع علوم قرآن پرداخته است . سپس تفسير خود را از شرح استعاذه و سورهء فاتحة الكتاب آغاز كرده و بعد سوره‌هاى قرآن را به ترتيب تا سورهء الناس بر اساس « قوله قوله » مورد بحث قرار داده است و در اين اثر از شيخ مفيد و از تفسير التبيان شيخ طوسى نقل مىنمايد . مؤلف تفسير خود را به نام المستنصر بالله خليفه ( م 640 ق ) تأليف كرده است ولى گفتنى است كه بعضى از محققان نظير صاحب مستدرك الرسائل و تأسيس الشيعة مستنصر بالله خليفهء عباسى ( موردنظر مفسر ) را با المستنصر بالله خليفهء فاطمى اشتباه و خلط نموده‌اند و آقا بزرگ تهرانى در طبقات اعلام الشيعة اين اشتباه را متذكر شده و مؤلف را در رديف علماى قرن هفتم ياد كرده است . نسخه‌هاى خطى متعددى از اين تفسير در كربلا ( در كتابخانهء شيخ محمد صالح