حميد رضا مستفيد / كريم دولتى

57

تقسيمات قرآنى و سور مكى و مدنى ( فارسى )

نتايج مركز طبع و نشر قرآن جمهورى اسلامى ايران ، با بررسى تقسيم‌بندىهاى متداول به اين نتيجه رسيد كه آغاز و پايان اجزاء و احزاب در برخى موارد مناسب نيست ؛ بدين معنا كه آغاز يك جزء يا حزب ، ابتداى آيه‌اى است كه از لحاظ معنا به آيات قبل از آن مرتبط است يا پايان اجزاء و احزاب ، انتهاى آيه‌اى است كه با آيات بعدى كامل مىشود . براى مثال ، آغاز جزء پنجم قرآن كريم ، عبارت « و المحصنات من النساء . . . » ( نساء - 24 ) است ؛ در صورتى كه اين آيه ، ادامهء بحث آيهء قبل است و محل مناسبى براى شروع جزء نيست . اين اشكال در مصاحفى كه به صورت جزئى يا حزبى چاپ مىشوند ، بيش‌تر نمايان است . به همين جهت ، آغاز و پايان اجزاء و احزاب با دقت مورد بررسى قرار گرفت و جداول مقايسه‌اى آنها در جلسات شوراى تحقيق و پژوهش مركز بررسى گرديد و پيشنهادهايى براى تغيير صفحه‌بندى مربوط به آغاز و پايان اجزاء و احزاب مطرح شد و پس از بحث و بررسى موارد پيشنهادى ، نتايج ذيل به دست آمد : 1 - تنها در مواردى كه ابتداى يك بخش به انتهاى بخش قبل ارتباط بسيارى دارد ، به نحوى كه تغيير نيافتن آن موجب اختلال در معنا و مفهوم دست كم يكى از دو بخش مىگردد ، در صفحه‌بندى تغيير ايجاد شود ؛ اما محل علامت فعلى تغيير نكند . 2 - كليهء تغييرات ، در مصاحفى كه به صورت جزئى يا حزبى مجزا چاپ مىشود - و در صورت لزوم ، در مصاحف كامل - اعمال خواهد شد . 3 - صفحه‌بندى ساير اجزاء قرآن تغيير نخواهد كرد . در ادامهء كتاب ، جداول مربوط به تغييرات پيشنهادى ، در مقايسه با تقسيمات فعلى كه بر اساس مصحف مدينه است ، آمده است . رديف‌هايى كه با رنگ خاكسترى مشخص شده ، رديف‌هايى هستند كه وضع موجودشان تغيير نيافته و مواردى كه ابتدا يا انتهايشان يا هر دوى آنها تغيير يافته ، با قلم متمايز مشخص گرديده‌اند . ذكر اين نكته لازم است كه به دليل وحدت رويه‌اى كه در مصاحف وجود دارد ، اين تغييرات تنها در نحوهء صفحه‌بندى مصاحف اعمال خواهد شد .