تقسيم‌بندى ديدم - و اين اجزاء را جزء به جزء ذكر مىكند - و من نوشتار كتاب را با ذكر آن طولانى نكردم ؛ زيرا ذكر تقسيم‌بندى 120 تايى كفايت مىكند ؛ چون تقسيم 120 تايى براى قراء مساجد قرار داده شده و اين نزديك به آن است . » « 1 » ن - 240 تايى : سخاوى گويد : « استاد ما ابو القاسم [ شاطبى ] رحمه اللّه ، كسى را كه مىخواست قراءات را فرا گيرد ، با اين روش تعليم مىداد و هر جزء از تقسيم 60 تايى را در 4 روز بر او قرائت مىكرد . » « 2 » و ظاهرا « ربع الحزب » از همين روش ، اخذ شده است . در پايان اين بخش ، يادآور مىشويم كه با توجه به مجموع آنچه گذشت ، نمىتوان قائل شد كه تقسيم‌بندى قرآن به اجزاء و احزاب ، توقيفى بوده است ؛ به عنوان مثال از امام صادق ( عليه السلام ) نقل شده است كه به حسين بن خالد فرمودند : « آن را در پنج قسمت بخوان و يا در هفت قسمت ، ولى نزد من مصحفى است كه به 14 جزء تقسيم شده است . » « 3 » اين روايت نشان مىدهد كه تقسيم خاصى مد نظر شارع مقدس نبوده است . هر چند از علماى گذشته يا حال مطلب واضحى در رد يا قبول توقيفى بودن تقسيمات به دست نيامده است . نكتهء ديگر اين است كه ظاهرا ملاك برخى از اين تقسيمات ، شمار حروف يا كلمات بوده است ؛ مثل تقسيم زمان حجاج « 4 » يا تقسيم 27 تايى كه ابو عمرو آن را نقل كرده است . « 5 » و ملاك برخى ديگر خود سوره‌ها بوده است ؛ مثل تقسيم 7 تايى زمان رسول اكرم ( صلى اللّه عليه و آله ) . « 6 »

--> ( 1 ) - جمال القراء ، ج 1 ، ص 378 : « قال ابن المنادى : و قد قسّم القرآن العزيز على مائة و خمسين جزءا . عمل ذلك بعض اهل البصرة و كانّه أخذ ذلك من ورد الثلاثين فجعل كلّ جزء من ثلاثين خمسة اجزاء . قال : و قد رأيت القرآن مكتوبا عليها و ذكر هذه الاجزاء جزءا جزءا . و لم ار انّى اطوّل الكتاب بذكره لانّ جزء المائة و العشرين يغنى عنه ؛ لانّ جزء المائة و العشرين جعل لقرّاء المساجد و هذا قريب منه . » ( 2 ) - همان ، ص 364 : « و كان شيخنا ابو القاسم ( رحمه اللّه ) يأخذ بذلك على من يجمع القراءات فيقرأ عليه الجزء من الستين فى اربعة ايام . » ( 3 ) - ر ك : ص 19 همين كتاب ( 4 ) - ر ك : ص 30 همين كتاب ( 5 ) - ر ك : ص 37 همين كتاب ( 6 ) - ر ك : ص 26 همين كتاب