ابو الفضل مير محمدى زرندى

97

تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )

اقوال ديگر : در اين مسأله اقوال ديگرى نيز ديده مىشود از جمله قولى كه زمخشرى آن را اختيار كرده است و آن اينكه گفته شود : معناى جملهء « أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ » اين است كه ابتداى نزول قرآن در ماه رمضان در شب قدر بوده است « 1 » . و در تفسير المنار ، همين قول را اختيار كرده و آن را بىاشكال دانسته است . سپس مىگويد : در حل اشكال رواياتى نقل شده مبنى بر اينكه : قرآن در ماه رمضان در شب قدر به آسمان دنيا نازل گشته است - تا اينكه مىگويد : استاد مىگفت هيچ يك از اين اقوال و روايات صحيح نيست ، و اينها پيرايه‌هائى است كه به منظور تعظيم ماه رمضان نقل كرده‌اند كه حاجتى به آن نيست « 2 » . ولى آنچه را در المنار ظاهر دانسته و از آن نفى اشكال كرده ظاهر نيست تا چه رسد به نفى اشكال و علاوه ، ظاهر كلمه « القرآن » جميع قرآن مىباشد و همانست كه مىتواند به اوصافى كه در ما بعد ذكر شده متصف گردد چنانچه مىفرمايد : « هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ » و معلومست كه با 5 آيه اول سوره « اقرأ باسم » بنابر قولى ، و يا تمام آن ، بنابر اينكه سورهء اقرأ اولين سوره‌ايست كه به پيغمبر اكرم نازل شده نمىشود گفت آنها هدايت و بيناتند زيرا مضامين اين آيات و يا سوره به حدى نيست كه گفته شود آنها هدايتها و ادلهء روشنند . بعلاوه نزول بعضى از قرآن ، اختصاصى به رمضان ندارد بلكه نزول قرآن به معناى بعض آن ، در جميع ماهها مىباشد پس فضيلتى براى ماه مبارك نمىباشد مگر اينكه گفته شود آغاز نزول قرآن ، در ماه رمضان موجب فضيلت آن ماه است ولى بر فرض كه اين كبرى ( يعنى ابتداى در نزول موجب فضيلت باشد ) را قبول كنيم صغراى مسأله يعنى نزول اول قرآن در ماه رمضان را قبول نداريم زيرا در آن ، اختلاف است و اقوالى دربارهء آن نقل مىشود : از جمله اينكه ، اوائل سوره « اقرأ » اولين آياتى است كه در روز مبعث ( 27 رجب ) در كوه حراء به پيغمبر نازل شده است « 3 » واضح اقوال نيز همين است .

--> ( 1 ) الكشاف ، ج 1 ، ص 227 . ( 2 ) تفسير المنار ، ج 2 ، ص 161 . ( 3 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 23 .