و به تدريج بر تو نازل كرديم تا براى مردم ، به تأنى قرائت كنى . بيان استدلال چون ظاهر آيهء اولى اين است كه قرآن شريف يك جا نازل شده و ظاهر آيهء دومى اين است كه متفرق و به تدريج نازل گشته است ، پس در مقام جمع ، بايد بگوييم : قرآن كريم ، دو نزول دارد ، در نزول اول يك جا و در نزول دوم به تدريج در ظرف 20 يا 23 سال بر پيغمبر اسلام نازل شده است ولى در نزول اول ، مأمور به قرائت آن نبوده و در دومى ، مأمور به قرائت براى مردم شده است . كلام صدوق و بيان مجلسى شيخ صدوق ( ره ) تحت عنوان « الإعتقاد فى نزول القرآن » فرموده : اعتقاد ما در نزول قرآن اين است كه قرآن يك جا و دفعة به « بيت المعمور » نازل شده است و از آنجا در مدت 20 سال به تدريج بر پيغمبر اسلام ( صلّى اللّه عليه و آله ) نازل گشته است و خداى تعالى تمام علوم قرآن را به پيغمبرش اعطا فرمود ولى از قرائت آن ، ( براى مردم ) نهى نموده بود « 1 » . علامه مجلسى در بيان كلام صدوق مىنويسد : شيخ صدوق ظاهرا در اين كلام خواسته است بين اخبارى كه به حسب ظاهر متعارضند جمع نمايد از اين رو فرموده كه قرآن ، در ماه رمضان جملة از لوح ، جدا شده و به آسمان چهارم آمده است و از آنجا به تدريج نازل شده و در اول ماه رمضان ، قرآن جملة بر پيغمبر نازل گشته كه خود آن حضرت بداند . نه اينكه براى مردم قرائت كند و ابتداى نزول تدريجى آن ، روز مبعث و يا روز ديگر بوده است ، تا اينكه مىفرمايد : اين جمع ، با اخبار ديگرى تأييد مىشود « 2 » . بلى اخبار زيادى در تعدد نزول قرآن وارد شده ولى با وجود كثرت اخبار هيچ يك دلالت ندارد كه قرآن ، يك جا بر پيغمبر نازل شده و سپس به تدريج ، جز يك روايت كه مفضل بن عمر نقل كرده كه به زودى خواهد آمد كه سند روايت ضعيف است .

--> ( 1 ) بحار الانوار طبع جديد ج 18 ، باب كيفية صدور الوحى نقل از صدوق . ( 2 ) مدرك سابق ، ج 53 ، ص 1 .