شواهد جزئيت « بسم اللّه » براى هر سوره ، اينست كه « بسم اللّه » را با همان خط و رنگ قرآنى مىنوشتند ، و چنانچه بسم اللّه ، جزء سوره‌ها نبود مسلمانان ، مانع مىشدند كه آن را با خط و رنگ قرآنى بنويسند همانطور كه چيزهاى خارج از قرآن را متميز از خط قرآن مىنوشتند و در اسامى سوره و اعشار و احزاب نيز ، همين نكته را مراعات كرده و در حاشيه ، با خط و رنگ ديگرى مىنويسند . ديگر از شواهد جزئيت بسمله ، همان نبودن اين كلمه شريفه در ما بين برائت و انفال است يعنى در اول سوره برائت بسم اللّه نوشته نشده است پس اگر بسم اللّه را براى تبرك و تيمن مىنوشتند ، قاعده اقتضا مىكرد كه در اول برائت هم نوشته شود . و از ديگر شواهد اينكه : پيغمبر از همان اوايل بعثت كه نماز بر آن حضرت لازم شد « بسمله » را عالم بوده است زيرا سورهء فاتحه جزء نماز ، و بسمله جزء فاتحه است بالاتفاق ، چنانچه بعضى از محققين مىفرمايند كه « نماز فاقد فاتحه معهود نيست » « 1 » . و نماز ، گر چه دو ركعت دو ركعت بود ولى بهر نحو ، كه باشد نمازى بوده كه در آن ، سورهء فاتحه با بسمله خوانده مىشده است و به همين بيان ، اثبات مىكنند كه سوره فاتحه در مكه معظمه نازل شده ، نه در مدينه . و شيخ واحدى در مقام اينكه اثبات كند كه فاتحه مكى است گفته است : چگونه ممكن است بگوييم رسول خدا مقدار ده سال و اندى در مكه اقامت داشته و نماز بىفاتحه مىخوانده است ؟ و اين چيزى است كه عقول سليم آن را نمىپذيرد « 2 » . رواياتى چند 1 - از امام باقر ( عليه السلام ) نقل شده كه هر كتابى كه از آسمان نازل شده در اول آن « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم » بوده است « 3 » . 2 - از امام صادق ( عليه السلام ) نيز روايتى به مضمون فوق نقل شده است « 3 » . 3 - سيوطى از ابن عمر نقل مىكند كه رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله ) فرمود : هر وحيى

--> ( 1 ) تفسير البيان ، تأليف آقاى خوئى ، ص 293 . ( 2 ) اسباب النزول ، ص 11 . ( 3 ) وسائل الشيعه ، ج 4 ، كتاب الصلاة باب 11 از بابهاى قرائت ، ص 746 .