ابو الفضل مير محمدى زرندى
314
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
الف - قرآنى كه عبد الودود يوسف تهيه كرده و آن را با موافقت دار الافتاء و وزارت تبليغات سوريه به طبع رسانيده و تاريخ آن را 10 / 8 / 1975 ذكر كرده است كاملا با روايت ابن عباس موافق است حتى در عدم استثناء بعضى از آيات از سورههاى مكى يا مدنى بلكه تمام سوره را يا مكى دانسته و يا مدنى . ب - قرآنى كه در جمهورى اسلامى ايران با خط طاهر خوشنويس نوشته شده و طبع گشته است و با قرآن سلطانى مقابله شده ، با حديث ابن عباس موافق است جز در مواردى كه عبارتند از : 1 - سورهء حمد ، كه در حديث وارد نشده ولى در قرآن سلطانى مكى دانسته شده است . 2 - سوره الرحمن در حديث ، مدنى و در قرآن سلطانى ، مكى شمرده شده است . 3 - سوره تحريم در روايت ، مدنى و در قرآن سلطانى مكى به شمار آمده است . 4 - سوره الناس كه در روايت مدنى ، و در قرآن سلطانى مكى محسوب شده است « 1 » . ج - قرآنى است كه با خط قدرغهلى نوشته شده و در قاهره به طبع رسيده است و با قرآن اميرى مقابله شده است . و اين قرآن در مجمعى كه از طرف فواد اول پادشاه مصر تعيين شده بود با نظارت بزرگان « الازهر » تصديق و مورد امضاء قرار گرفته است ، اين قرآن شريف با حديث عبد اللّه بن عباس موافق است جز در بعضى از آيات كه استثناء كرده است ، مثلا در سوره بقرهء اين قرآن نوشته شده « مدنيه » جز آيه 281 كه آن مكّى است ليكن همانطور كه قبلا ذكر شد اين قبيل استثناها دليلى ندارد جز روايتى كه از ابن عباس نقل شده كه مىگويد آيه در منى 81 روز قبل از وفات پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) نازل شده است و در عين حال معارض است به چيزى كه بر خلاف آن وارد شده است « 2 » . و اگر هم معارضه را قبول نكنيم باز آيه شريفه بر حسب اصطلاح مشهور كه در گذشته ذكر كرديم مدنى است زيرا پس از هجرت نازل شده هر چند در منى و بيرون مدينه باشد .
--> ( 1 ) قرآن سلطانى در عصر سلطان سليم عثمانى پس از آنكه مصر را فتح كرد نوشته شد و او جميع خطاطين و اهل فنون و نقاشها را به پايتخت دعوت و احضار نمود تا اين قرآن را نوشتند التمهيد فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 356 . ( 2 ) الدر المنثور ، ج 1 ، ص 370 .