ضابطه مكّى و مدنى گفته‌اند آيا چه شده كه آيه‌اى كه در مكه معظمه به مناسبتى نازل شده است جزء سوره مكى قرار نگيرد با اينكه تمام آيات اين سوره مكى در زمان و مكانى نازل شده كه با آيه كذائى مشابه و مناسب مىباشد ! ! و به چه جهت آيه‌اى را كه در مكه معظمه نازل مىشود و با سوره‌هاى مكى از حيث محيط و جو و زمان و مكان و اقتضاء مشابه است در سوره مكى جا ندهند و منتظر شوند تا پيغمبر اسلام ( صلّى اللّه عليه و آله ) به مدينه مهاجرت فرمايد و سوره‌اى نازل شود و اين آيه را در آن سوره جا دهند ؟ . همينطور بالعكس ، يعنى آيه‌اى به مناسبتى در مدينه نازل شده و با جو و محيط آيات ديگر آن مناسب است چرا در سوره‌هاى مكى جا بدهند ؟ . بعلاوه كسانى كه به اين استثناء ، قائل شده‌اند و بدون جهت از سوره‌هاى مكى آياتى و از سوره‌هاى مدنى آياتى را استثناء كرده‌اند در هيچ موردى نتوانسته‌اند به دليلى كه از پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) و يا از ائمه نقل شده باشد تمسك كنند بلكه صرفا اين قبيل استثناءها از روى ظن و حدس است و همين معنى ما را وا مىدارد تا بگوييم هيچ دليلى بر اين استثناء نداريم . از مواردى كه گفته شده آيات مدنى در سوره مكى واقع شده ، سورهء رعد است كه بنا به نقلى كه مجاهد از ابن عباس نقل كرده آن سوره مكى است ولى كلبى و مقاتل آيه اخير اين سوره را كه آيهء شريفه « وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ » مىباشد استثناء نموده‌اند و در وجه آن مىنويسند : اين آيه دربارهء عبد اللّه بن سلام نازل شده و چون عبد اللّه در مدينه پس از هجرت ، مسلمان شده بنابر اين آيه شريفه در مدينه نازل شده است « 1 » . ولى اين حرف توهمى بيش نيست زيرا مراد آيه كسى غير از عبد اللّه مىباشد كه در مكه اسلام آورده است در نتيجه تمام آيات سوره مكى مىباشد . شيخ عبد المتعال الصعيدى مىنويسد : اين كلام و امثال آن باعث مىشود كه دشمنان اسلام بر ما خرده گيرند و انتقاد نمايند و بگويند : چون سوره مكى است نمىشود مراد از آيهء شريفه « وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ » عبد اللّه بن سلام باشد و هر گاه در جواب گفته شود : سوره مكى

--> ( 1 ) تفسير مجمع البيان ، ج 6 ، ص 273 .