شخص روزه‌دار نبايستى در شب جماع كند و بديهى است كه اين نسخ ، نسخ سنت است ، نه آيات . و در تفسير نعمانى از على ( عليه السلام ) نقل مىكند كه : خداوند متعال وقتى كه روزه را واجب فرمود همچنين واجب نمود كه روزه‌داران در شبهاى ماه رمضان نيز نزديكى نكنند چنانچه روزه‌اى كه بر بنى اسرائيل واجب شده بود لازم بود كه در شبهاى ماه رمضان نزديكى نكنند . و نيز هر گاه روزه‌دار در اول شب قبل از افطار به خواب مىرفت ، نبايستى چيزى بخورد . پيرمردى از اصحاب پيغمبر به نام مطعم بن جبير در حفر خندق شركت داشت و اين عمل در ماه رمضان بود و مطعم روزى پس از فراغت از حفر خندق به منزل خود آمد و مغرب شد و نماز مغرب خود را بجاى آورد ولى زوجه او افطارى او را به تأخير انداخت و او را خواب ربود و زوجه‌اش وقتى كه ديد او در خوابست بيدارش نمود مطعم متوجه شد كه خواب رفته اظهار كرد تنها خودت افطار كن و براى من كه خوابيده‌ام طعام حرام است ناچار امساك كرد و فرداى آن روز با همان حال مشغول حفر خندق شد ناگاه بيهوش گشت و پيغمبر از سبب آن پرسيد پس جريان را نقل كرد . و ديگر اينكه مسلمانان جوان نمىتوانستند در شب نزديكى نكنند و امساك نمايند ناچار مخفيانه جماع مىكردند . پيغمبر اسلام در اين رابطه با خدايش مناجات كرد كه آيه شريفهء « أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ . . . » تا جمله « كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِ » نازل گرديد . پس آيهء شريفه حكم سابق را نسخ كرد « 1 » . يعنى : بخوريد و بياشاميد تا رشته سفيد از رشته سياه از صبح پديد آيد پس روزه را تا شب ادامه دهيد . پس همانطور كه ديده مىشود ، مراد از حكم سابق كه توسط اين آيه نسخ شد دو حكم است كه يكى نزديكى با زنان خود و ديگرى خوردن بعد از خواب در شب‌هاى ماه رمضان است و اين دو حكم ، قبلا بوسيلهء سنت ثابت شده بود كه برداشته شد نه اينكه از جملهء « كما كتب » استفاده مىشد تا گفته شود اين آيهء شريفه « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ . . . » . منسوخ است ؛ زيرا ظاهر تشبيه ، همان تشبيه ، در اصل وجوب است نه مطلقا - حتى شرائط - و معلوم است كه اصل وجوب باقى است و نسخ نشده است .

--> ( 1 ) رساله المحكم و المتشابه ، ص 10 .