ابو الفضل مير محمدى زرندى
156
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
خلاصه از مطالب فوق ، استفاده مىشود كه براى بعضى از صحابه قرآنهايى بوده كه با آنها تلاوت مىنمودند و از جمله آنها است : 1 - مصحف على ( عليه السلام ) كه جمع آورى فرمود و تأويل و تنزيل قرآن را نيز به آن اضافه كردند و در عصر عثمان هم دسترسى به آن پيدا نشد تا سوزانيده شود و امامان و خلفاى پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) آن را به ارث مىبرند تا به دست امام عصر ( عليه السلام ) مىرسد و آن حضرت پس از ظهورش به مردم ارائه مىدهد . 2 - مصحف ابن مسعود كه ترتيبش تقريبا به ترتيب قرآنهاى فعلى است كه سورههاى طوال در اول آن قرار گرفته است و سپس سورههاى بعدى به ترتيب . قرآنش را در اوايل به عثمان نداد تا اينكه بنا به بعضى اقوال در اواخر به رأى عثمان رجوع كرد . آيات قرآن را به مرادفات آنها تبديل مىنمود و دو سوره معوذتين را از قرآنش حك كرده بود و سوره حمد را جزء سوره قرآن نمىدانست لذا در اول قرآن خود ننوشته بود . 3 - مصحف ابىّ بن كعب كه ترتيبش تقريبا به ترتيب قرآنهاى فعلى بود . او هم مانند ابن مسعود كلمات قرآن را به مرادفات آن تبديل مىكرد و قرآنش را تحويل عثمان داد و آن را سوزانيدند و دو دعاى قنوت را جزء قرآن مىدانست « و بسم اللّه الرّحمن الرّحيم » را در ما بين سوره فيل و ايلاف نمىنوشت . 4 - مصحف عبد اللّه بن عباس بود كه شهرستانى ترتيب آن را در مقدمه تفسيرش ذكر كرده است . 5 - عايشه و ام سلمه نيز بر حسب آنچه قبلا نوشتيم داراى قرآنى بودهاند . و نيز يادآورى مىشود كه اين عمل يكى كردن قرآنها كه توسط عثمان انجام گرفت مانع از بروز اختلاف گشت و موجب شد كه قرآن شريف محفوظ بماند و براى عالم اسلام يك قرآن باشد و در عصر طبع و چاپ ، ميليونها نسخه از اين كتاب شريف خدا به طبع مىرسد كه كوچكترين تفاوت و اختلاف در آنها ديده نمىشود .