خوددارى گرديد دلالت دارند كه سوره‌ها در عصر پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) موجود بودند و داراى همان نامهايى بوده‌اند كه فعلا به آن معروف مىباشند . اينها وجوهى بود كه براى توقيفى بودن ترتيب آيات نقل شد و اضافه مىشود بر آن ، اجماع بر مطلب كه عده‌اى آن را نقل كرده‌اند « 1 » . ترتيب سوره‌ها در ترتيب سوره‌ها سه قول ديده مىشود ، اول : اينكه تمام سوره‌ها در زمان پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) ترتيب يافته است . دوم : اينكه تمام آنها در زمان‌هاى بعد با اجتهاد ترتيب يافته است . سوم : اينكه تعداد زيادى از سوره‌ها مانند 7 سوره طوال و حواميم و مفصلات ، از پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) مىباشد و اما غير اينها ، به امت تفويض شده كه آنان ترتيب بدهند و اين قول از ابن عطيه نقل شده است « 2 » . اما نظر ما همان قول اول است كه سيوطى در اتقان آن را به جماعتى نسبت داده است از جمله آنها قاضى در يكى از اقوالش و ابو بكر انبارى و كرمانى در كتاب برهان ، و طيبى مىباشند و سپس از زركشى نقل مىكند كه در كتاب برهان گفته است : اختلاف بين اين گروه ، لفظى است زيرا آنهايى كه مىگويند ترتيب ، توسط امت انجام شده نيز مىگويند كه اين كار با اشارهء پيغمبر شده است « 3 » . عمده دليل ما همانست كه در نظائر بحث گفتيم كه عقل و اعتبار عقلائى حكم مىكند كه در امر قرآن كه معجزه جاويد پيغمبر اسلام است نبايد اسلوب آن ، كه از جمله ترتيب سوره‌ها است ، به امت واگذار گردد زيرا آنان داراى ذوق و فهم مختلفند و حتما تفويض قرآن از نظر ترتيب سوره ، اختلاف‌آور است . و از ابن انبارى « 4 » نقل شده كه ترتيب سوره‌هاى قرآن ، مانند آيات و حروف ، همه و همه از پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) مىباشد و كسى كه سوره‌اى را كه بر حسب قرآنهاى فعلى مقدم است ، مؤخر كند حتما در نظم قرآن افساد نموده

--> ( 1 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 62 و 63 ؛ مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 339 ؛ مباحث في علوم قرآن ص 70 . ( 2 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 65 . ( 3 ) الاتقان ، ج 1 ، ص 60 و 61 . ( 4 ) ابن انبارى شخصى است لغوى و نحوى و علامه وقت در ادب و حكايت كه 120 تفسير با اسانيدش در حفظ داشته است . الكنى و الالقاب محدث قمى .