ابو الفضل مير محمدى زرندى

113

تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )

هميشگى پيغمبر اسلام و اسلوب آن هم بايد معجزه باشد پس نبايد دست بشر در آن دخالت داشته باشد و بر طبق قياس و رأى به تقديم و يا تأخير آيات نظر بدهد . بعلاوه ما ملاحظه مىكنيم در ترتيب آياتى كه فعلا در قرآنها ديده مىشود هيچ ملاك و ضابطه‌اى در آن مشاهده نمىشود و از باب نمونه مىبينيم در دو آيه سوره و الشمس « وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها » نهار ، بر ليل ، مقدم قرار گرفته ولى در دو آيهء سوره و الليل « وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشى ، وَ النَّهارِ إِذا تَجَلَّى » ليل ، بر نهار ، مقدم است پس معلوم است كه اين موضوع يك امر تعبدى صرف است كه ضابطه و ملاكهاى ما ، در آن تأثير ندارد و الا بايستى آنچه در يك جا مقدم شده ، در همه جا مقدم باشد در حالى كه چنين نيست . ب - رواياتى كه دلالت دارند بر اينكه پيغمبر اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله ) دربارهء بعضى آيات فرموده كه فلان آيه ، آخر و يا اول فلان سوره است و كشف مىكنند كه اين سوره‌ها در عصر رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله ) نيز به اين ترتيب مرتب شده است و نيز رواياتى است كه اسامى سوره‌ها در آنها ذكر شده كه كشف مىكنند كه اين سوره‌ها با مجموعه خاصى در آن عصر موجود بوده است ، و اين روايات عبارتند از : 1 - از « ماجيلويه » در سابق نقل كرديم كه امام زين العابدين ( عليه السلام ) ، از پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) روايت مىكند كه مىفرمود : هر كسى چهار آيه از اول بقره و آية الكرسى و دو آيه بعد آن و سه آيه از آخر آن را قرائت كند در جان و مالش مكروهى نخواهد ديد . 2 - از بخارى نقل شده كه در فضائل القرآن مىنويسد : كسى كه دو آيه از آخر سوره بقره را بخواند . . . و عسقلانى مىنويسد : در حديث نعمان بن بشير ( كه سند را ذكر نكرده ) آمده است : خداوند متعال كتابى را نوشت و از آن ، دو آيه‌اى نازل فرمود و سوره بقره را با آن دو آيه خاتمه داد كه عبارتند از : « آمن الرّسول . . . » و اصل اين حديث نزد ترمذى و نسائى است و سند آن را ابن حبان و حاكم ، صحيح دانسته‌اند « 1 » . 3 - از انس نقل شده كه پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) فرمود : كسى كه آخر سوره حشر را بخواند پس هر گاه در آن روز يا شبش بميرد تمام گناهانش آمرزيده مىشود « 2 » .

--> ( 1 ) فتح البارى ، ج 9 ، ص 50 در حاشيه و ص 51 در شرح . ( 2 ) بحار الانوار ، ج 92 ، ص 309 .