جديد [ مدينه ] فرصتى پيش آمد تا اقوام و قبايل در جاى جاى شبه جزيره و بيرون آن ، براى هم سفيرانى بفرستند . گروهها با زبانها و لهجه‌هاى مختلف پياپى آمدند به طورى كه جامعهء مدينه ، آميزه‌اى از عرب و يهود و اين گروههاى مسلمان بود ، هر چند كه يهوديان اندك بودند . علاوه بر اين ، روزگار جديد به امكانات گسترده‌اى در تبليغ دعوت ، نشر قرآن و متن نازل شدهء آن نياز داشت تا قانون اساسى زندگى اسلامى در دولت جديد باشد . همچنين عمر مؤمنان متفاوت بود و بيشتر آنها از بزرگانى بودند كه عمرشان از دوران فراگيرى و حفظ فراتر بود و دشوار مىنمود كه حفظ قرآن را ادامه دهند . پيامبر - صلى اللّه عليه [ و آله ] و سلم - هم علاوه بر همهء اينها ، مشغول به مسؤوليتهاى بزرگى در هدايتگرى ، سازماندهى ، قضاوت ، جنگ ، صلح ، تبليغ و دعوت ، بيان نظامها ، اعتقادات و فتوا ، دريافت وحى و املاى آن و نامه‌نگارى به پادشاهان و ملتها بود . همهء اين شرايط در جامعهء جديد [ مدينه ] پيامبر [ ص ] و يارانش را فرا گرفت و در چنين جمع انبوهى از مردم و مشكلات كه زندگى آرام و بىدردسر را نمىشناسد ، هر كس بتواند به يك يا دو قطعه عبارت [ قرآنى ] از دهان پيامبر [ ص ] توفيق يابد به خير زيادى دست يافته است و بايد آن مقدار را كه حافظه ، لهجه و هوش او ياد مىكند ، در حدودى كه پيامبر ( ص ) به او آموخته ، بخواند . اين توصيف گذرا از زندگى جديد ، اين رخصت در تلاوت قرآن را اقتضا مىكرد ولى بدون شك ، اين رخصت موقت و منوط به بقاى مقتضيات آن است و با زوال اسباب و علل آن ، زايل مىشود يعنى با بازگشت زندگى به سطحى از استقرار و آرامش و هماهنگى كه به سطح روزگار مكّى نزديك است ؛ كه اين وضع تنها در روزگار عثمان رخ داد ، چنان كه خواهد آمد . رأى برگزيدهء ما در معناى حروف هفتگانه ، شامل اختلاف لهجه‌ها ، اختلاف سطح بيان ناشى از اختلاف سن و تفاوت در آموزش و همچنين شامل اختلاف برخى واژگان و ترتيب جمله‌هاست كه معنا و مراد به واسطهء آن دچار تغيير نمىشود اگر مراد احاديث آمده در اين باب معلوم نبوده و تخصيص دادن عدد به هفت قطعا مشخّص نشده باشد ، ما وظيفه نداريم مقصود از آن را حدس بزنيم . بهترين دليل بر اين كه معناى عدد در اين جا غير از مراد اصلى آن [ عدد هفت ] است آن است كه ، اصحاب كه بيش از همهء مردم به مشكل توجه