1 - موافقت با آنچه كه در ميان عموم مسلمانان ثبت و شناخته شده است . 2 - موافقت با آنچه كه در لغت فصيح‌تر و در زبان عربى بيشتر است . 3 - دليلى قطعى با قرائت تعارض نداشته باشد . . . محمد هادى معرفت ، التمهيد ، ج 2 ، ص 143 . 7 - به عنوان مثال ، ادغام در « قال رجلان و قال رجل » طبق قياس بر ادغام « قال ربّك » صورت گرفته است . در ادغام كبير ، « لام » در « راء » مىتواند ادغام شود مشروط بر اين كه ما قبل لام متحرك باشد مانند رسل ربّك ( رسربّك ) . امّا اگر ما قبل « لام » ساكن باشد ، در صورتى در « راء » ادغام مىشود كه « لام » مكسور يا مضموم باشد مثل يقول ربّنا ( يقرّبنا ) . امّا اگر « لام » مفتوح باشد ، ادغام ممتنع است مگر در لام « قال » كه در « راء » ادغام مىشود مثل قال ربّك ( قآرّبّك ) النشر ، ج 1 ، ص 294 و نيز : اتّحاف ، ج 1 ، ص 119 . مكى مىگويد ، قسمى از قرائت وجود دارد كه طبق آنچه قرائت شده ، قياس مىگردد زيرا به هنگام عدم نقل روايت يا ذكر نص ، غير از قياس چاره‌اى نيست . البته اين قسم بسيار اندك است . النشر ، ج 1 ، ص 18 . 8 - با اين كه ابو الحسن محمد بن احمد بن ايوب بن الصّلت بن شنبوذ المقرىء القارىء از مشاهير قاريان است ، امّا دربارهء او گفته شده كه اشتباه بسيار داشته و دانشش اندك بوده است . وى در قرائتهاى شاذتك بود ، به طورى كه در محراب نماز بدين حروف نماز مىگذارد و ديگران آن را منكر مىشدند . همچنين آمده كه وى قرآن را تغيير مىداده و به خلاف آنچه كه نازل شده ، مىخوانده است تا اين كه خبر به ابن مقله ( ابو على محمد بن مقله كاتب مشهور ) رسيد ، لذا ابن شنبوذ را چند روزى در خانه‌اش حبس كرد و سپس در مجلس ياد شده ، فراخواندش . در اين مجلس پس از شلاق خوردن ابن شنبوذ ، وى را بر حروفى كه گفته شده وى قرائت كرده ، آگاهانيدند . او پس از آن كه حروف شنيع و ناپسند را از خود دور كرد و منكر گشت در مابقى حروف گفت : اين حروف را از قومى شنيده‌ام . پس او را به توبه واداشتند و او هم توبه كرد و در پايان سياههء آن مجلس كه به منزلهء اعترافنامهء او بود نگاشتند : محمد بن احمد بن ايوب معروف به ابن شنبوذ مىگويد : آنچه در اين يادداشت است ، همگى صحيح و عين كلام و اعتقاد من است . خدا و افراد حاضر را شاهد مىگيرم كه هر زمان از آنچه تعهد داده‌ام ، تخطّى كنم ، خونم بر امير المؤمنين حلال باشد و او بر من مختار . اين رويداد در روز يك شنبه 23 ربيع الاخر در سال 323 در مجلس وزير ابو على محمد بن على بن مقله ادام اللّه توفيقه رخ داد » . احمد بن خلكان ، وفيات الاعيان ، ج 4 ، صص 299 - 301 . 9 - محمد بن الحسن بن يعقوب بن الحسن بن الحسين بن محمد بن سليمان بن عبيد اللّه بن مقسم ابو بكر العطار المقرىء النحوىّ . در سال 265 به دنيا آمد و از محضر ابو مسلم كجّى ، ثعلب ، يحيى بن محمد بن