عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )
172
تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )
از آن بخورد « 1 » . 2 - روايتهاى قرائتى با ويژگى تفسيرى اين روايتها دو شكل دارند : الف ) ويژگى غالب بعضى از آنها ، بيان ترادف خالص است كه هدفى تفسيرى را تأكيد مىنمايد . قبلا علل آن را در مصحف ابن مسعود بيان كردهايم . نمونههاى آن در مصحف ابىّ به قرار زير است : ابىّ به جاى وَ لَا الضَّالِّينَ « 2 » ، ( و غير الضّالّين ) قرائت كرده است . ابىّ و ابن مسعود به جاى مَشَوْا فِيهِ « 3 » ، ( كلّما اضاء لهم مرّوا فيه ) و ( مضوا فيه ) قرائت كردهاند . ابىّ و ابن عباس به جاى يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ « 4 » ، ( للّذين يقسمون من نسائهم ) قرائت كردهاند . ابىّ به جاى كَالْمُعَلَّقَةِ « 5 » ، ( فتذروها كالمسجونة ) قرائت كرده است . ابىّ آيهء 201 از سورهء اعراف را ( انّ الّذين اتّقوا اذا طاف من الشّيطان طائف تأمّلوا فاذاهم مبصرون ) قرائت كرده است كه در قرائت عمومى چنين است : إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذا
--> ( 1 ) عثمان بن جنّى ، المحتسب ، صص 55 - 56 . ( 2 ) فاتحه ( 1 ) ، بخشى از آيهء 7 . بنگريد به : ابو حيّان ، البحر المحيط ، ج 1 ، ص 29 ؛ الكرمانى ، شواذ القراءة ، ص 16 . ( 3 ) بقره ( 2 ) ، بخشى از آيهء 20 : بنگريد به : ابن خالويه ، المختصر ، ص 3 ؛ الكرمانى ، شواذ القراءة ، ص 21 و ابو حيّان ، البحر المحيط ، ج 1 ، ص 90 . ( 4 ) بقره ( 2 ) ، بخشى از آيهء 226 . بنگريد به : المختصر ، ص 13 ؛ شواذ القراءة ، ص 39 و البحر المحيط ، ج 2 ، ص 180 . [ به ترك همخوابگى با زنان خود سوگند مىخورند [ إيلاء ] . ] . ( 5 ) نساء ( 4 ) ، بخشى از آيهء 129 . بنگريد به : المختصر ، ص 29 ؛ البحر المحيط ، ج 3 ، ص 365 . [ ابو حيّان از قول ماوردى مىآورد كه تعليق الشىء يعنى دور كردن آن از جايگاه اصلى و آرامش كه چنين معنايى در سجن نيز نهفته است ] .