قرائت ابن مسعود قرائت عمومى - « و اذ قال ربّكم » - . . . تَأَذَّنَ . . . « 1 » - « حين ظعنكم » - يَوْمَ . . . « 2 » [ ظعن - ظعنا : سار ] - « بيت من ذهب » - . . . مِنْ زُخْرُفٍ « 3 » اگر بخواهيم ، مىتوانيم تا آخر قرآن ادامه دهيم و براى ترادف ، صدها نمونه را از ميان روايتهايى كه در دست داريم ، رديف كنيم ولى بىنياز از بيان است كه اينها ، همه ، روايتهاى تفسيرى هستند كه از زبان معلّمى از معلّمان نخستين اين امّت نقل شده است كه از همه ؛ بيشتر از پيامبر [ ص ] بر گرفته است و مصحف او نمونه و الگويى مىباشد كه ديگر مصحفهاى منسوب به صحابه مثل ابىّ ، على [ ع ] و ابن عباس با آن سنجيده و تطبيق داده مىشود ( 25 ) . چنان كه قبلا اشاره كرديم ، اين روايتها ترادف ، سر آغاز پيدايش علم تفسير قرآن مىباشند كه نمىتوان سرآغازى غير از اين روش براى آن تصوّر كرد . فقيهان هم به اين تفسيرها تكيه كرده و احكام و نظرياتى را در فقه و اصول ، بر اساس آن بنا كرده‌اند . كتابهاى تفسيرى نيز اين روايتها را بيان نموده‌اند چه آراى بزرگانى است كه آن را از پيامبر [ ص ] برگرفته‌اند و غالبا بيش از ديگران مقاصد او را فرا گرفته و بيش از همه در فهم مراد وى در پرتو اسباب نزولى كه مشاهده كرده و احكام امر و نهى كه از ايشان ديده بودند ، توانمندتر مىنمودند . بعضى ديگر از اين روايتها ، در بررسى ديگر مصاحف مىآيد ( 26 ) . پژوهشى در مصحف ابىّ بن كعب ابىّ بن كعب بن قيس از قبيلهء بنى عمرو بن مالك بن نجّار از انصار و پيشگام‌ترين آنها

--> ج 5 ، ص 308 و ماتريال ، ص 49 . ( 1 ) ابراهيم ( 14 ) ، بخشى از آيهء 7 . بنگريد به : البحر المحيط ، ص 5 ، ص 407 و ماتريال ، ص 51 . ( 2 ) نحل ( 16 ) ، بخشى از آيهء 80 . بنگريد به : شواذ القراءة ، ص 134 و ماتريال ، ص 54 . ( 3 ) اسراء ( 17 ) ، بخشى از آيهء 93 . بنگريد به : البحر المحيط ، ج 6 ، ص 80 ؛ ابن خالويه ، المختصر من كتاب البديع ، ص 136 ؛ شواذ القراءة ، ص 139 و ماتريال ، ص 55 .