عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )
95
تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )
لذا سخن نويسنده تنها به رنج افكندن خود است و تأثيرى در تأييد مسأله ندارد . بعد از اين به موضع ديگرى از مهمترين مسألهاى كه نويسنده در رسالهء مذكور آورده ، منتقل مىشويم . وى در اين موضع ، به بحث و بررسى برخى روايات شاذى مىپردازد كه شاذ بودن آنها از اين حيث است كه از متن معروف قرآن طولانىترند [ عبارات زيادى دارند ] ، سخن او چنين است : « برخى از قاريان برجسته به ذهنشان چنين رسيد كه متن الهى را واضحتر نمايند و آنچه را كه معتقد بودند ، درست نيست ، از حيث شكل و ساخت ، تصحيح نمايند . انگيزهء آنها در اين كار ، علاقه به تعيين و تعريف برخى گرايشهاى اعتقادى يا لاهوتى بوده است . در مثالهاى زير از بين روايتهاى شاذ ، كلمات يا عبارتهايى را در متن مىبينيم كه دچار اشتباه مىشويم ، اگر تنها آنها را امرى زايد يا براى تفسير بدانيم . سپس نويسنده ، قرائتهاى زير را مىآورد كه آنها را با اختصار و بدون هر گونه تفسيرى از آن مىآوريم . 1 - [ در مائده ] 5 / 85 : فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ ثَلاثَةِ أَيَّامٍ ( متتابعان ) از ابىّ ، ابن مسعود ، اعمش ، قتادة و ابن عون ( 10 ) . 2 - [ در احزاب ] 33 / 50 : وَ بَناتِ خالِكَ وَ بَناتِ خالاتِكَ ( و ) اللَّاتِي هاجَرْنَ مَعَكَ از ابن مسعود ( 11 ) . 3 - [ در كهف ] 18 / 80 : وَ أَمَّا الْغُلامُ فَكانَ أَبَواهُ مُؤْمِنَيْنِ [ و كان الغلام كافرا ) فَخَشِينا أَنْ يُرْهِقَهُما » از قتاده ( 12 ) . 4 - [ در كهف ] 18 / 80 : « وَ أَمَّا الْغُلامُ فَكانَ أَبَواهُ مُؤْمِنَيْنِ ( فخاف ربّك ) أَنْ يُرْهِقَهُما » از ابن مسعود ( 13 ) . 5 - [ در مائده ] 5 / 5 : وَ طَعامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ ( من قبلكم ) حِلٌّ لَكُمْ » از سعيد بن جبير ( 14 ) . 6 - [ در مريم ] 19 / 19 : أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ ( امرنى ان ) اهب لك غلاما زكيا » در برخى مصاحف . 7 - [ در مدّثّر ] 74 / 40 - 42 : فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ ( يا فلان ) ما سلكك فى سقر » از ابن زبير به نقل از عمر بن خطاب .