الجسم يبلى اذا طال الزمان به * و النفس تبقى و هذى غاية الناس لا تيأسن « من النفس التى » بقيت * ان كنت عن جسمك الفانى على ياس « 1 » 4 . شرح قصيدهء اسرار الحكمه اين رساله نيز مانند بيان الحق وى از مهمترين دايرة المعارفهاى فلسفى قرن پنجم است كه به زبان فارسى نوشته شده است ، و علاوه بر « قصيدهء اسرار الحكمهء » وى - كه شايد نخستين منظومهء فلسفى فارسى باشد - « 2 » شرح فلسفى اوست بر قصيده اش . لوكرى در مقدمهء رسالهء خود مىگويد : « ببايد دانستن كه اين قصيده‌اى است علمى كه در وى ياد كرده آمده است بسيارى از معانى علوم حكمت چهارگانهء منطق ، طبيعى ، رياضى و الهى و نيز بعضى از علم اخلاق و عمل » . با اين توصيف به شرح قصيدهء خود در پنج علم مهمّ فلسفى مىپردازد و در بخشهاى مختلف به كتاب بيان الحق خود اشاره دارد . لوكرى در بخش منطق به تعريف قياس و مقدمهء قياس ، بيان شكل اوّل و سبب تسميهء آن ، بيان محصورات اربع ، بيان عكس ، موجب كلّى و طريق اثبات عكس ، بيان كلّيّات خمس ، مقولات دهگانه و . . . پرداخته و به كرّات به نظرات ، « ارسطاطاليس » و شاگردان وى ثاوفرسطيس ، ثامسطيوس ، اسكندر افروديسى و ابن سينا اشاره دارد . لوكرى در بخش طبيعيات به بحث در موضوع علم طبيعى ، معنى طبيعت و حدّ وى ، حركت فلكى ، تأثير اندر نفس و قواى او ، اوهام نفسانى و تأثير آن ، اثبات نفس جوهريّت ، مقدار ميل فلك بروج و . . . پرداخته و به نظرات « ارسطاطاليس » در كتاب السماء و العالم ، ابن سينا در شفا ، بطلميوس در كتاب ثمرة الفلك اشاره داشته و همچنين به ذكر نظرات « ابو العباس احمد ابن على الاصفهانى المنجم » و « المنصور بن طلحة الطاهرى » در كتاب الابانه عن افعال الفلك نيز پرداخته است . در مبحث رياضيات كه تنها اثر رياضى شناخته شده از لوكرى است ، وى به هيأت افلاك و علم موسيقى اشاره دارد و از كتاب مجسطى بطلميوس و موسيقى فارابى ياد مىكند . همچنين از « حكيم بن احوص السغدى » ياد كرده و به كرّات به ذكر نظرات ابو سهل كوهى از كتاب مركز الاثقال مىپردازد .

--> ( 1 ) . سعيد نفيسى ، همان ، ص 5 - 54 و ابراهيم ديباجى ، شرح قصيدهء اسرار الحكمه ، ص بيست و دو . ( 2 ) . ابراهيم ديباجى ، همان ، ص بيست و دو .