قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي
96
درة التاج ( فارسى )
يا علوّ مرتبه را در سلك تقرير كشند ، و سموّ منزله را بسط كنند . - يا گويند كمال كرم فلان وصفى ذاتيست ، و در طينت به نيت او مكارم اخلاق سرشته است ، و صورت حال او را در ازل بزيور كفايت « 1 » و شهامت آراستهاند ، و رأى و رويّت او را رتبت تسديد - و تصويب داده ، و طبيعت او را از مذمومات عادات صيانت كرده ، - تا خاصّ و عام را - بر محاسن آن سير اطّلاع افتد ، و دور ، و نزديك « 2 » بكنه مفاخر - و مآثر آن هنر رسند ، - جون جبلّت مبارك شاهنشاهى ، آسمان بناهى ، در عرصهء عالم : از رستم بشجاعت ، و حاتم بسخاوت ، و اياس در فراست ، و عمر [ « و » ] در كياست ، و سحبان در فصاحت ، و لقمان در درايت ، و احنف در حلم ، و نعمان در علم ، شهرت زيادت يافته است . - و در ساحت جهان به صد هزار جندين مذكور - و مشهور شده ، - جه : اگر از طهارت نسبش برسى در تواريخ سلاطين مازندران نگر - كى تا بآدم عليه السّلام همه ملوك و انبيا بوذهاند ، - برين ترتيب « 3 » : دباج بن
--> ( 1 ) - كرامت - اصل . ( 2 ) - نزيك - ه . ( 3 ) - در تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( چاپ پطربورغ 1266 ه 1850 م ص 151 - 152 ) نسب دباج و فرزندان او تا بهمن بدين گونه است : « بهمن كه پدر ساسان است او را دو فرزند ديگر بود ، يكى داراب و ديگرى دارا ، و اين دارا را فرزندى بود اشك نام كه اوّل اشكانيان اوست - و از اشك دو پسر ماند : يكى شاپور - و ازو بهرام ، و ازو بلاش ، و ازو گودرز ، و ازو نرسى ، و ازو فيروز ، و ازو اردشير ، ازو بلاش ديگر ، و ازو بهرام ، و ازو بلاش ديگر ، و ازو فيروز ، و ازو شهريار ، و ازو حبش ، و ازو ايرج ، و ازو قابوس ، و ازو سلم ، و ازو اسحاق ، و ازو سيرستان ، و ازو خالو ، و ازو حبش ، و ازو دباج ، و ازو اوركن ، و ازو فنّاخسرو ، و ازو اوركن ديگر ، و ازو شجاع ، و العلم عند اللَّه . و فرزند ديگر اشك را بود كه فنّاخسرو نام بود ، ازو فرزندى بود ابى ، و ازو فنّاخسرو ، و ازو حيجون ، و ازو اركن ، و ازو دباج ، و ازو سلطانشاه ، و ازو شرف الدّوله و ازو خيلو ، و ازو دباج ، و ازو رستم ، و ازو فيلانشاه ، و ازو دباج ، و ازو رستم ديگر ، و ازو علادين ، و ازو دباج ، و ازو علاء الدين ديگر » . بقيه در حاشيه صفحه 17 و نسب بهمن از كتاب سابق الذكر ( ص 152 - 154 ) چنين بدست مىآيد : « بهن بن اسفنديار بن گشتاسف بن لهراسف بن كياوجان بن كيانوش بن كياپشين بن كيقباد بن زاب بن ناى بن ناسور بن نوذر بن منوچهر بن ايرج بن شاه افريدون بن آبتين بن همايون بن جمشيد بن طهمورث بن ويجهان بن كهور كهد بن هور كهد بن هوشنگ بن فرواك بن سيامك بن مشى بن كيومرث . - كيومرث مدت سى سال حكومت كرد ، اوّل پادشاهان بنى آدم در عالم اوست ، و او را گلشاه ميگفتند و ابو البشر آدم صفىّ پدر وى است . » - و اينكه در تاريخ طبرستان آمده با آنچه حمزهء اصفهانى در « تاريخ سنى ملوك الارض » ( چاپ برلين 1340 ه ص 19 - 22 ) در فصل سوم آورده است نزديك است ، مع ذلك نام و نسب سلاطين ايران باستان در كتب بعد از اسلام بسيار مختلف و مخدوش است ، و رجوع بتاريخ مرحوم مشير الدوله اولى است .