قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي
797
درة التاج ( فارسى )
باشذ ذات خوذ را . و ازين است كى نمىيابيم امرى ضرورى در ادراك مفهوم انا الّا حيوة « 1 » ، - كى عبارت است از وجود الشّيء عند نفسه ، و مىدانيم « [ كه ] » جميع ما وراء آن خارج است از ما : وجودى باشذ - يا « 2 » عدمى ، - لازم باشذ . نفس را - يا مفارق . - و على هذا ، بس هرج در مادّه باشد محجوب باشد از ذات خوذ ، به جهت آنك « 3 » وجود او غير او را باشذ ، نه نفس او را . و هر جه متحصّل نشود بنفس خوذ ممكن نيست كى او را جيزى حاصل شود ، جه حاصل بحقيقت او را نباشد ، بل آن جيز را « [ باشد ] » كى او حاصل است « 4 » آن را ، و متحصّل است بأن . و ازين ظاهر شوذ كى هيولى جسميّت و صورت كى حالّ است درو ، و جميع مركّبات . و اعراض - هيج « 5 » جيز ازيشان عاقل نيست ، و نه حىّ على الإطلاق . و عقل جون مجرّد است - و قائم بذات خوذ ، واجب باشد كى ادراك ذات خوذ كند ، و ادراك او ذات خوذ را نفس ذات او باشذ - نه زايد برو ، جنانك تقرير كرده شذ در نفس « 6 » بدليل آنك صورت « [ او ] » كى مطابق است او را ، اگر حاصل شود جيزى را - كى از شأن او آنست « 7 » كى ادراك كند مدرك باشذ او را ، و نفس حصول صورت او را ادراك او بأشذ صورت را ، بس جون قائم شود بذات خوذ واجب باشذ [ ( كى ) ] ادراكا « 8 » لذاته باشذ ، - جه قيام « 9 » او بذات او حصول اوست او را ، جون كلّ واحد از اعراض اگر قائم شوذ بذات خوذ . بس هر جه مدرك ذات خوذ باشذ از شأن « 10 » او آن باشذ كى ادراك غير كند ، جه علم بملزوم مقتضى علم است بلازم او - جون لزوم لذاته باشذ ، و جميع ماهيّات را لوازمست ، و اگر خوذ نباشد الّا لوازم عامّ
--> ( 1 ) - الحياة - م . ( 2 ) - كى - اصل . ( 3 ) - كى - اصل . ( 4 ) - اوست - ط - مب . ( 5 ) - و هيچ - م . ( 6 ) - نفسى - ط . ( 7 ) - كى از شان او ازست - اصل . - ازيشان كه او آنست - م . ( 8 ) - ادراك - ط . ( 9 ) - قائم - ط . ( 10 ) - ازيشان - م .