قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي

704

درة التاج ( فارسى )

متشابه باشد ، اثر نباشد الّا واحد متشابه . و اگر نطفه متشابه نباشد با آنك سيّال ، و رطب ، و رقيق است ، لازم آيد كى متحفظ « 1 » نشوذ در آن ترتيب اجزا ، و نه نسبت بعضى با بعضى ، - پس بايستى كى باقى نماندى ترتيب اعضا و وضع آن ، بر نسبت واحده در اكثر ، و اين جنين نيست . بعد از آن لابدّست در نموّ از ورود مادّه ، و حدوث فرجى در مورود عليه . و حركات وارد به جهت واحده نيست ، بل كى بجهات مختلف است بحسب اعضا ، و آن حركت در هر عضوى با صواب « 2 » است در طول ، و عرض ، و عمق . پس اين حركات از آنها نيست كى صحيح باشد صدور ايشان از قوّتى واحده - متشابه الحال . و همجنين است حال در تغذيه « 3 » نزد سدّ ما يتحلّل - و الصاق غذا ، بأجزاء مختلف ، و بدون ادراك صحيح نشود اين تحريكات مختلف - و الصاقات . و ما ميدانيم قطعا كى اين ادراك نفس انسانى را نيست ، جه افعال اين قوى دائم است در بدن ، - و نفس غافل از آن . و حدس مىكنيم حدسى موجب يقين كى حيوانات عجم « 4 » نيز ادراك افعال اين قوى در ابدان خويش نمىكنند « 5 » ، - پس آن ادراك موجودى ديگرست معتنى بأين انواع در عالم ما . و تتمّهء بحث درين زوذ باشد كى بيايد در موضعى [ كه ] اليق باشد به آن .

--> ( 1 ) - منحفظ - ط - م . ( 2 ) - باصوات - م . ( 3 ) - تعديه - اصل - تعذيه - ط . ( 4 ) - صوامات عجم - اصل - حيوانات عجم را - ط . ( 5 ) - نمىكند - اصل .