قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي

613

درة التاج ( فارسى )

صفحه سطر 107 - 2 - بيان اينكه : هر جسمى كه ميل طبيعى آن قوىتر ، از پذيرفتن ميل قسرى بيشتر سرباززند ، و لا عكس . 107 - 7 - برهان بر اينكه : چيزى كه در آن مبدأ ميل طبيعى نيست هيچ گونه حركت نكند . 107 - 18 - بيان اينكه : در حركات نفسانى نفس تحديد سرعت - و بطوء مىكند . 107 - 20 - بيان اينكه : حركت طبيعى نيازمند بمعاوق خارجى است : 107 - 23 - تحقيق و بيان اينكه : حركت موجود و متعيّن نمىشود ، و اقتضاء زمانى معيّن نمىكند ، - مگر با معاوق ، و بر حدّى از سرعت و بطوء . 108 - 5 - برهان بر اينكه : باطل‌كنندهء ميل قسرى معاوقات خارجى است ، و اشاره به اين كه ميل جز حركت و طبيعت است . 108 - 16 - بيان اينكه : حركت در آن تصوّرپذير نيست ، و ما فيه الحركه يك چيز است بهره‌پذير . 109 - 1 - بيان اينكه : حركت مطلق مقابل سكون مطلق است ، و خاص آن ، مقابل خاصّ اين . و تفسير معنى سكون . 109 - 5 - بيان و تحقيق اينكه هر حركتى كه تصوّر شود ، تصوّر سريع‌تر از آن هم ممكن است . 109 - 11 - بيان و تحقيق اينكه حركت طبيعى هميشه مستقيم است ، و حركت مستدير اگر قسريّ نباشد طبيعيّ نيست . 109 - 17 - استدلال بر اينكه : مبدأ حركت وضعى اراده ، و اختيار است ، نه طبيعت ، چه مطلوب طبيعت مهروب عنه واقع نمىشود . 110 - 3 - استدلال بر اينكه : مبدأ و مرجّح وجود حركت مستديره ، توهّم و تصوّر متحرّك است . 110 - 19 - فرق ميان حركتهاى مستقيم - و مستدير به اين كه : اولى به عين آن جنبش كه طلب مىكند هرب مىكند بر خلاف دوّمى ، و دوّمى هر چند به مقصد نزديك مىشود در حركات طبيعيّ ميلش شديدتر است ، و در قسريّ ضعيف‌تر .