بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ جملهء اول در منطق و اين جمله يك فن است مشتمل « 1 » بر هفت مقالت و هر مقالتى مشتمل بر جند تعليم : مقالت اول از فن اول در منطق - و آن مشتمل است بر سه تعليم : تعليم اول - در بيان ماهيت منطق و منفعت آن . تعليم دوم - در بيان موضوع منطق . تعليم سيم - در امورى كى تقديم آن واجب است توطيه را . تعليم اول در بيان ماهيت منطق و منفعت آن منطق قانونيست كى به آن فكر صحيح را از فاسد بدانند ، و نسبت او با رويّت جون نسبت عروض باشذ بشعر - و ايقاع بازمنهء الحان ، الّا انك بسيار كسان باشند كى به مجرد فطرت مستغنى باشند [ ( از تعلم عروض - و موسيقى ، و كم كسى باشذ كى به مجرد فطرت « 2 » مستغنى باشذ ) ] از تعلم اين قانون - مگر شخصى كى مؤيّد باشذ بنفسى قدسى ، و هدايتى ربّانى - تا جيزها را « ( آن ) » جنانك هست بداند . و مراد از فكر درين موضع ، توجيه ذهن است بسوى مبادى مطالب - تا از آن مبادى متأدّى شوند بمطالب - بسبب ترتيبى كى آن مبادى را داذه باشند و هيأتى كى ايشان را حاصل شده . و آن مبادى جارى مجرى مادّه باشذ به نسبت با فكر و هيأتى كى حاصل شده باشذ از ترتيب آن جارى مجرى صورت و لا بد باشذ در صلاح فكر از صلاح هر دو يعنى : ماده - و صورت ، و اما در فساد فكر فساد يكى كافى باشد .

--> ( 1 ) - و مشتمل - م . ( 2 ) - فطنت - م .