قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي
228
درة التاج ( فارسى )
مقالت جهارم : از فنّ سيّم - از جملهء جهارم - كى در علم رياضىّ است - در اقسام مناسبات ، و خواصّ هر يكى . فنّ جهارم از جملهء جهارم - كى در علم رياضىّ است . در علم موسيقىّ است ، يعنى علم الحان . و آن مشتمل است - بر مقدّمه ، و بنج مقالت : مقالت اوّل : در معنى صوت ، و لواحق آن ، و ذكر شكوكى - كى بعضى از متأخّران بر اقوال متقدّمان در آن باب ايراد كردهاند ، و جواب آنها ، و آن مشتمل است بر ده فصل : فصل اوّل - در تعريف صوت ، و آنج بعضى متأخّران بر آن ايراد كردهاند ، و جواب از آن . فصل دوّم - در زمان وصول صوت بسامعه . فصل سيّم - در تعريف نغمه ، و آنج بعضى از متأخّران بر آن ايراد كردهاند ، و جواب از آن . فصل جهارم - در اسباب حدّت - و ثقل در صوت ، و خصوص در نغم . فصل بنجم - در كيفيّت حدوث نغم از آلات آن . فصل ششم - در لواحق نغم . فصل هفتم - در معنى لحن ، و اقسام آن ، و خواصّ هر يك ، و محالّ استعمال آنها . فصل هشتم - در اقسام صناعت موسيقىّ ، و تعريف هر يك . فصل نهم - در موضوع موسيقىّ نظرىّ . فصل دهم - در مبادى اين علم - اجمالا . مقالت دوّم از فنّ جهارم - از جملهء جهارم - كى در علم رياضىّ است - در حصر نسب اعداد ، و استخراج اعداد - و نسب آنها - كى تابع نسب مقادير