دليل دهم - آنست كى فرمود : شَهِدَ اللَّهُ « 1 » أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ « 2 » . عالمان را بعد از ملايكه « ( ياذ ) » كرد در گواهى داذن بر يگانگى او ، و گواهى داذن آن كس معتبر باشذ - كى آن را بيقين داند . و يقين دانستن يگانگى « [ حقّ ] » جز بدليل حاصل نشود . و آنها كى يگانگى بدليل دانند عالمان علم اصول‌اند ، بس جز عالمان علم اصول ألو العلم نباشند ، بس عالم بحقيقت ايشان باشند - و علم اصول فاضلترين علوم دينىّ . دليل يازدهم - مناظره و بحث كردن در علم « 3 » اصول عادت انبياست عليهم « 4 » السّلم ، و ما ازين مناظرات جندى ياذ كنيم :

--> ( 1 ) - كارهائى كه برتر از توانائى بندگانست ، و خاصّ خداوند مىباشد - از قبيل آفرينش آسمانها و زمين و آنچه در آنهاست . و آيات توحيد از قبيل : سورة الاخلاص - و آية الكرسى ، همه يگانگى او را پيدا ميكنند . - در آيهء شريفه آن افعال - و اين آيات در راهنمائى و باز نمودن وحدانيت حق تعالى بشهادت شاهد تشبيه شده است . و از تتبّع دقيق در آيات كريمه بدست مىآيد كه قرآن عزيز در دليل آوردن بر يگانگى خداوند غالبا به « اختراع » و « عنايتى كه در آفرينش ممكنات به كار رفته » متوجه است . همچنانكه ابن رشد در « كتاب الكشف عن مناهج الأدلّة » چاپ مصر ( المطبعة الرحمانيه ) ص 45 - 49 بدين نكته پى برده است . لهذا آنچه نگاشتيم نزديك بحقيقت و موافق گفتار بيشتر مفسران است . فلاسفه شهادت خداوند را بر برهان صدّيقين حمل مىنمايند و آن را چند گونه تقرير مىكنند ، و از اخبارهم شواهد مىآورند . نگاه كنيد بكتاب الطرائف تصنيف ملا عبد الرحيم الهروىّ ( نسخه : خطى ) و كتاب اسرار الحكم حكيم سبزوارى در اوائل كتاب ، و جلد سوم الاسفار الاربعه - و غيرها . ( 2 ) - اى مقيما للعدل . - يعنى در آنچه بر بندگان بخش مىكند از قبيل اجلها - و روزيها ، و پاداش نيك و بد . و در آنچه بندگان را بدان امر مىكند از انصاف و برادرى . و انتصاب « قائما » بنا بر اينست كه مانند : هو الحق مصدّقا ، حال مؤكّده باشد از اسم جلاله ، يا منصوب بر مدح ، و ممكن است صفت منفى باشد ، يعنى لا آله قائما بالقسط الّا هو ، يا حال باشد از هو در لا إله الّا هو ، و هر يك از سه وجه اخير چنانست كه گفته باشند : « شهد اللَّه و الملائكة و اولوا العلم انه لا إله الا هو ، و انّه قائم بالقسط . » و القائم بالقسط هم قراءت شده است . ( 3 ) - عالم - اصل . ( 4 ) - عليه - اصل .