قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي

120

درة التاج ( فارسى )

و انت تحرس المال ، و العلم حاكم و المال محكوم عليه ، و المال تنقصه النّفقة و العلم يزكو على الإنفاق « 1 » . مىفرمايد : اى كميل علم ترا بهتر از مال « 2 » ، - زيرا كى علم ترا پاسبانى كند و تو مال را پاسبانى كنى . - ديگر علم حاكم است بر مال - و مال محكوم عليه « 3 » است ، و حاكم از محكوم فاضلتر باشذ . ديگر مال نفقه او را نقصان كند و علم از انفاق زيادت شوذ . و هم از على كرّم اللَّه وجهه « 4 » در روايتى ديگر آمذه است كى : تفضيل علم كرده است بر مال بجند وجه ديگر « 5 » . اول آنك : بسبب مال دوست دشمن شوذ - زيرا كى [ ( مال ) ] از بهر خوذ خواهذ ، و ازينست كى هر كس با آنك به او نزديكتر از فرزند - و خويشانش نباشذ ، - همه از براى ميراث آرزومند مرگ آن كس باشند . و بسبب علم دشمن دوست شوذ ، - جه هرگاه كى معلوم شوذ كى فلان « ( كس ) » مردى عالم است دلها « [ را ] » بدوستى او ميل افتذ . دوم آنك : بواسطهء علم مرد به خدا رسذ - و بواسطهء مال از خدا دور افتذ « 6 » سوم : علم ميراث ملايكه و انبياست ، و مال ميراث نمرود - و قارون - و فرعون - و هامان - . جهارم : مال متاع دنياست - و فانى ، و علم متاع آخرت « 7 » [ ( و باقى ،

--> ( 1 ) - يربو بالانفاق - م . - يزكو بالانفاق - تفسير كبير . ( 2 ) - مال بود - ط . ( 3 ) - محكوم علم - م - ط - ه . ( 4 ) - صلوات اللَّه عليه - م . ( 5 ) - وجوه هفتگانهء كه مصنّف آورده ، بخصوص وجه : 2 و 5 و 7 ، - با هفت وجه فضيلت دانش بر مال - كه از حضرت امير المؤمنين ع روايت شده - و معروف است اختلاف بسيار دارد ، نگاه كنيد به تفسير كبير ج : 1 ص 398 ، و محجة البيضاء - ج : 1 فصل - 5 - و مفاتيح صدر المتألّهين ص 35 ، و بحار الانوار - ج : 1 ص 59 و غيرها . ( 6 ) - ماند - م . ( 7 ) - آخرت است - ه .