4 . علّت و انگيزهء تأليف جذوات گويا مشاهير علماى هند با اين شبهه مواجه شده بودند كه چرا هنگام تجلّى حضرت حقّ ، كوه طور بسوخت امّا پيكر حضرت موسى عليه السّلام نسوخت ؟ ! براى يافتن پاسخ به مهد دانش و حكمت مهاجرت كرده و از شاه عبّاس استمداد جستند . به فرمان شاهى ، مير مأمور شد تا به ازالهء شبهه پردازد و به گونه‌اى درخور ، كريمهء فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَ خَرَّ مُوسى صَعِقاً « 1 » را تفسير كند . او در مقدّمهء جذوات در اين رابطه چنين مىنگارد : « چون زبدهء صناديد فضلا و عمدهء مشاهير علماى ديار هند فى عصره الدارج در مقام حكمت اختصاص تجلّى اقدس جناب قدّوس اعلى - تعالى شأنه و تقدّس سلطانه - بر نفس مكرّم كليم - على نبيّنا و عليه كرائم الصلوات و التسليم - به صقع مقدّس طور سينا و احتراق جرم جبل و عدم احتراق جسد موسى سخن‌پرداز شده و تعبير از سرّ آن دقيقه و كنه آن غامضه به عبارتى كرده كه افاضل عصرنا هذا - افاض اللّه تعالى عليهم من بركاته - در حلّ معاقد و كشط مطاوى آن با تأمّل لطف قريحه ، نكتهء دلپذير فراهم نياورده‌اند ، اين ناسك مناسك خاكسارى بر وفق اقتضاى برق وقت و بر حسب مساعدت قهرمان توفيق ، اختطاف قريحهء خامده را از بوارق فيوض انوار عالم قدس به مسامع فضل و افضال سخن‌سنجان مجلس بهشت آيين و موقف عرض همايون اعلى رسانيده ، انقيادا لحكمه الأرفع المطاع و امتثالا لأمره الأعلى النافذ فى الأقطاع و الأرباع لازم آمد كه - بفضل اللّه سبحانه و حسن اكرامه - كلمه‌اى چند قدسى و نكته‌اى چند ملكوتى به زبان مرغان چمن قدس و لغت طيور هواى ملكوت ادا نموده ، صماخ سامعهء عقول همگنان و حريم سويداى قلوب مستعدّان را حكمتستان بدايع غيبى و ملكوتستان عالم معنى سازد . » « 2 » اگر چه جذوات پاسخنامه‌اى مفصّل به چرايى اختصاص تجلّى حقّ بر حضرت

--> ( 1 ) . اعراف / 143 . ( 2 ) . اثر حاضر ، صص 6 - 5 .