مطالب ، مقتضى چنين وضعى بوده است . اين قسم ، از پنج مقاله تشكيل شده كه با بحث از نور و حقيقت آن آغاز مىگردد و با بحث احوال سالكين و وصيّت مصنّف خاتمه مىيابد . در مقاله اوّل ، اين مباحث ، مورد بررسى واقع شده است : حقيقت نور ، نور و ظلمت ، نور ذاتى و نور عرضى ، ادراك ، نور بودن مدرك ، و اينكه نور ، همان ظهور و ظهور همان نور است ، نور الانوار ، نور مجرّد غنى است و علم و حيات او همان ذات نورى اوست . و امّا اهمّ مطالب مقالهء دوم عبارت‌اند از : صادر اوّل و كيفيّت صدور كثرت از وحدت ، نور اقرب يا بهمن ، ردّ نظريّه مشائيان در مورد ترتيب وجود و محدود بودن عقول در ده عقل ، اصحاب طلسمات يا ارباب انواع ، تقسيم انوار به قواهر اعلون ، انوار قواهر عرضى ( ارباب اصنام ) و انوار مدبّر برازخ . قاعدهء امكان اشرف ، و اثبات عوالم انوار به وسيله آن . استناد به رأى حكماى فرس و يونان در اثبات ارباب انواع و عوالم نورى و تمجيد و تعظيم آراى آنها . و مقاله سوم از اين مطالب بحث مىنمايد : ازلى بودن فعل انوار و قدمت عالم ، ازلى و ابدى بودن زمان ، و حركات ارادى - شوقى افلاك . در مقاله چهارم ، از انواع برازخ ، سه‌گانه بودن عناصر ، ملازمهء نور و حرارت و حركت ، آتش و قداست و خلافت آن ، زمين و اسفندارمذ ، جبرئيل و نور اسفهبد انسانى ، مناسبت بين نفس ناطقه و روح نفسانى انسان . دوگانه بودن حواس باطن ، حقيقت صور مرايا و تخيّل و اينكه : قواى بدن ظلّ نور اسفهبد است ، بحث به عمل آمده است . و امّا مقاله پنجم : فصل اوّل اين مقاله دربارهء تناسخ و اقسام آن است كه شيخ هم به گونه‌اى آن را پذيرفته است و در ادامه بحث از وضعيّت نور مدبّر بعد از مفارقت بدن و اتّصال نفوس طاهر به عالم انوار ، و به صورت صور معلّقه ظلمانى درآمدن نفوس