سيد محمد خالد غفارى

34

فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق ( فارسى )

كل ) از طريق معرفت حاصل نمىشود ، بلكه با تمرين و تأمل ( رياضت ) به دست مىآيد . علاقهء جزئى به كلّى در نزد فلوطين هم ، همان وحدت عرفانى است كه ذات جزئى در كلّى منحلّ مىگردد نه اينكه بين آنها ارتباط عقلى حاصل شود . شايد بارزترين چيزى كه در فلسفهء فلوطين ديده مىشود اين است كه در فلسفهء او ، انديشه ، واسطهء بين خدا و انسان نيست . خدا در نظر فلوطين دور از ما نيست او در اينجا و آنجا و در هر مكان ديگرى هست . ذات بارى تعالى غير متناهى است و اين بدان معنى است كه هرگز غايب نمىشود .