فلسفه ، از طبيعت انديشيدن و انديشمند بودن انسان بر مىخيزد و در واقع همان انديشيدن خردمندانه است . فلسفه ، به معنى نظريّه‌هاى حاصل از ژرف‌انديشى دربارهء هستى و جلوه‌هاى گوناگون آن ، بسى پيش از سقراط در هند و مصر و چين و ايران وجود داشته است ، با اين تفاوت كه انديشه شرقى ، انديشهء عقلى صرف نبوده و عناصر عاطفى و صوفيانه نيز در آن رخنه داشته است . نخستين انديشه‌هاى متافيزيكى را در نوشته‌هاى دانايان هند كه قدمت آنها به هشتصد سال پيش از ميلاد مىرسد مىتوان يافت . در اين نوشته‌ها سخن بر سر اصل و آغاز هستى است ؛ اين توجّه به بنياد معنوى هستى را در سخنان لائوتسه نيز كه در همين دوران در چين ظهور كرده است مىتوان يافت . تاريخ انتشار آيين زردشت در ايران زمين ، حد اقل به هفتصد سال قبل از ميلاد مىرسد و تا يك قرن قبل ، اين تاريخ را تا 6000 سال قبل از ميلاد مىرساندند . « 1 » تمدّن مصر آن چنان تمدّن كهنسالى است كه هيچ يك از تمدّنهاى ديگر عالم بر آن سبقت نداشته است . . . مصر براى متفكّران نخستين يونان سرزمين علم و معارف بود و مقصد دانش‌پژوهان . « 2 » پس از شكوفايى فرهنگهاى بزرگ در سرزمينهاى چون هند و چين و مصر و ايران و بين النّهرين ، يونان نيز با بهره‌گيرى از همهء تمدّنها و فرهنگهاى قديم در پهنه فرهنگ نمايان شد و از ميان جنبه‌هاى گوناگون فرهنگ ، بويژه در فلسفه اهميّتى اساسى يافت . امّا فلسفه ، به معنى سنجش دقيق و قانونمند مفهومها و انديشه‌ها ، از سقراط آغاز مىشود لذا در تاريخ فلسفه ، سير انديشه در يونان را ملاك و مبناى بررسيهاى تاريخى فلسفى قرار مىدهند . « 3 » فلسفهء يونان چهار دوره دارد : 1 . از طالس تا سقراط ( از قرن هفتم تا پنجم ق . م )

--> ( 1 ) تاريخ فلسفهء غرب ، زير نظر سروپالى راداكريشنان ، ترجمه جواد يوسفيان ، ص 1 . ( 2 ) تاريخ فلسفه در جهان اسلامى ، ص 14 - 15 . ( 3 ) درآمدى به فلسفه ، عبد الحسين نقيب‌زاده .