ج ؛ تركيب بند جمال الدّين محمّد بن عبد الرزّاق و سابقهء ستايش از پيامبر ( ص ) تركيب‌بند تركيب بند نام يكى از انواع شعر كلاسيك پارسى است كه به منظور بيان معانى طولانى و دراز دامن ، شاعر ، بيتى چند با وزن و قافيه‌يى متّحد بسرايد و در پايان آن بيتى بياورد كه تنها از نظر قافيه با ابيات پيشين مغاير باشد و به همين منوال ، شاعر چندين بار به سرودن چند بخش مستقلّ و متّحد الوزن و مختلف القافيه با قسمت‌هاى پيشين ادامه دهد و در فواصل بخش‌ها نيز بيتى منفرد با قافيه‌يى متمايز از ديگر ابيات فواصل آورده باشد . اين نوع شعر را « تركيب و تركيب بند » و بيت فاصله را « بند تركيب » خوانند . لازم به يادآورى است كه شمس الدّين محمّد بن قيس رازى نويسندهء رفيع منزلت و صاحب نظر اوايل سدهء هفتم در كتاب گرانقدر « المعجم فى معايير أشعار العجم » ( ص 494 ) آن را ترجيع ناميده است : « . . . جمال الدّين محمّد بن عبد الرزّاق را در نعت پيامبر صلوات اللّه عليه و آله قصيدهء ترجيع هست و الحق سخت نيكو آمده است . . . » در خور تذكار است كه ستايش از سرور كاينات ، حضرت پيغامبر اكرم ( ص ) و مدح خاندان او در زبان و ادب فارسى ، انحصار به جمال الدّين محمّد بن عبد الرزّاق اصفهانى ندارد . در ادب اسلامى بر عموم و در ادب فارسى بر خصوص ، از همان آغاز طلوع اسلام ، شاعرانى كه معتقد به آيين اسلامى بوده و افتخار درك فضيلت حقايق درخشان اسلام را داشته‌اند ، مدايح و مناقب اين خاندان را زيب دفترهاى شعر خود ساخته ، و از آن دستمايه و فتوح زندگانى اين جهانى و شفاعت آن جهانى را آرزو