سيد محمد دامادى
94
شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى )
اين وقوف بر ضعف قدرت خلق هنرى و آگاهى بر پژمردگى طبع شاعرى ، در حقيقت إعلام پايان توانايى ذهن هنرمند و شاعر است و همانست كه گفتهاند : منتهاىِ كمال ، نقصان است * گل بريزد به وقت سيرآبى « 1 »
--> ( 1 ) - از نظاير مفاد اين مضمون است : گرفتمت كه رسيدى بدانچه مىطلبى * گرفتمت كه شدى آنچنان كه مىبايى نه هر چه يافت كمال از پىاش بُوَد نقصان ؟ * نه هرچ داد ، ستد باز چرخ مينايى ؟ ( ديوان منوچهرى ، ص 226 چاپ دكتر محمّد دبير سياقى 1338 ه ش - زوّار ) إذا تَمَّ أمْراً ، بَدا نَقْصُهُ * تَرَقَّبْ زَوالًا ، إذا قيل تَمَّ [ ديوان منسوب به على ( ع ) چاپ طهران ص 101 ] إنَّ ألهِلالَ إذا رَأيْتُ نُمُوَّهُ * أيْقَنْتُ أنْ سَيَصِيرَ بَذراً كامِلًا [ ص 399 ج 16 - أغانى ، ابو تمام ] أنشد الرشيد عن المهدىّ بيتين ، و قال أظّنّهما له : يا نَفْس خوضى بِحارَ الِعلْم أوْ غوصى * فالنّاسُ ما بين مَعْمُومٍ و مخصوصِ لا شىءَ فى هذِهِ الدُّنيا يُحيطُ به * إلّا إحاطَة مَنْقُوصٍ بمَنْقوصِ ( ادب الدنيا و الدين صص 27 و 28 ) هر كام كه در جهان ميسّر گردد * چون كار به پايان رسد - أبتر گردد نيكو نَبُوَد هيچ مرادى بكمال * چون صفحه تمام شد - ورق أبتر گردد [ سلطان محمّد جان مشهدى - تذكرهء نصر آبادى ص 227 ] [ براى اطّلاع از تفصيل و شواهد بيشتر به صحايف 25 و 26 كتاب « مضامين مشترك در ادب فارسى و عربى » از انتشارات دانشگاه تهران شماره 2115 ، تأليف راقم اين سطور بنگريد . ]