محمد أبو زهرة ( مترجم : حسين صابرى )
61
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى )
كه فتنه از ميان برود و غلبه از آن خداوند گردد لازم بود . به همين سبب رسول خدا ( ص ) پس از صلح حديبيّه آهنگ خيبر كرد . او كه نمى خواست در دو جبهه بجنگد پس از آسوده خاطر شدن از ناحيهء مشركان قريش به نبرد با يهوديانى روى آورد كه همهء پيمانهاى خود را با او شكسته بودند و عليه او دست به توطئه و تحريك ديگران و نيز به فسادانگيزى و دسيسه مىپرداختند . دربارهء تعيين زمان اين غزوه اختلافات و اقوال گوناگونى وجود دارد . از جمله به روايت عبد الرحمن بن ابى ليلى اين غزوه در ذى الحجّه سال ششم هجرت بود . چه وى آيه « وَ أَثابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً » را كه در ماجراى صلح حديبيّه نازل شده است چنين تفسير كرده كه مراد از « فتح قريب » همان فتح خيبر است كه در سال ششم و بيست روز پس از اين صلح صورت گرفت . اما روايت واقدى به نقل از شيوخ خود حاكى از آن است كه اين غزوه در سال هفتم هجرت بود . ابن اسحاق نيز در اين باره مى گويد : « رسول خدا ( ص ) پس از بازگشت از حديبيّه ماه ذى الحجّه و چند روزى از محرّم را در مدينه مانده و در باقيماندهء همين ماه به سوى خيبر حركت كرد » . بالاخره ، روايات ديگرى نيز وجود دارد حاكى از اين كه غزوهء خيبر در ماه صفر سال هفتم رخ داده است . به هر حال صرف نظر از اين كه اين غزوه در چه زمانى صورت گرفته باشد وقوع آن حادثه اى اجتناب ناپذير بود ، چرا كه دشمنان يهودى رسول خدا ( ص ) همه در خيبر گرد هم آمده بودند و در وارد آوردن شكست و خوارى به مسلمانان از هيچ اقدامى فرو گذار نمى كردند و در انتظار فرصتى براى حمله به مسلمانان به سر مى بردند . ما از اين پيش در جريان سريهء على بن ابى طالب به سوى بنى اسد بن بكر كه در فصل قبل از آن سخن به ميان آمد ديديم كه چگونه آنان با غطفان همدستى و همكارى مىكردند و از همكارى آنان برخوردار مىشدند و در مقابل اين تحرّكات رسول خدا ( ص ) على بن ابى طالب را براى شناسايى اوضاع و احوال آنان مأموريت داد و آن حضرت نيز در كنار يكى از چاهها و محلّات آنان يكى از جاسوسان آنها را به