اين مسأله حكايت از آن دارد كه رسول خدا ( ص ) بدين منظور كارى خشم برانگيز براى دشمن انجام داد كه از هيبت و اقتدار و سلطهء آنان كاسته شود . اين حقيقت به اثبات برسد كه خواست خدا برتر و فرجام كار از آن پرهيزگاران است ، آن سان كه خداوند مىفرمايد : « اين [ حكم وجوب همراهى مسلمانان با رسول خدا ( ص ) ] بدان سبب است كه آنان هيچ تشنگى ، رنج يا گرسنگى اى در راه خدا متحمّل نمىشوند و هيچ گامى كه موجب خشم كافران شود برنمىدارند و هيچ نبردى عليه دشمن نمىكنند مگر آن كه بدان وسيله عمل نيكى براى آنان نوشته مىشود . خداوند پاداش نيكوكاران را ضايع نمىسازد » . « 11 » سه : كمك خواستن از غير مسلمانانى كه نيّت سوئى نداشته باشند اشكالى ندارد ، البتّه تنها در صورتى كه در اين كار سودى براى مسلمانان وجود داشته و احتمال يا گمان ضررى مترتّب بر اين مسأله - از هر نوع - وجود نداشته باشد ، در غير اين صورت به منظور بستن راههاى نفوذ دشمن بر مسلمانان اين كار ممنوع خواهد بود . تشريع حكم مزبور مستند به آن است كه رسول خدا ( ص ) در اين غزوه از عينية خزاعى كمك خواست و با آن كه كافر بود آن حضرت وى را بدان سبب كه مىتوانست با كفّار آميزش داشته و بيشتر از اوضاع و احوال آنان آگاهى بيابد و بدين ترتيب مصلحتى در اين كار براى مسلمانان وجود داشت و هيچ ضررى در ميان نبود به عنوان جاسوس عليه دشمن به كار گرفت . به نظر نگارنده در مورد فوق حقيقت امر آن است كه رسول خدا ( ص ) در ابتدا از او تقاضاى همكارى نكرد ، بلكه او خود اطلاعات خويش را دربارهء مشركان و وضعيّت آنان به رسول خدا ( ص ) تقديم كرد و اين نيز بدان سبب بود كه خزاعه اعمّ از مسلمان و كافر با پيامبر ( ص ) دوستى داشتند و به همين دليل نيز هنگامىكه پيمان صلح ميان قريش و آن حضرت منعقد شد آنان بر خلاف بنى بكر كه با قريش همپيمان شده بودند ، در پيمان رسول خدا ( ص ) درآمدند و هنگامى نيز كه

--> ( 11 ) توبه / 120 .