كه نخستين بار نيز گفته بود : « به خداوند سوگند هرگز خداوند تو را بىياور

--> كنند . . . » سورهء قصص / آيه 56 : « تو نمىتوانى هر كه را دوست داشته باشى هدايت كنى ، بلكه خداوند هر كه را بخواهد هدايت مىكند و او به هدايت يافتگان آگاهتر است . استدلال به اين دو آيه نيز نادرست است چرا كه اولا سند حديثى كه نزول آيه را در مورد ابو طالب اثبات مىكند ضعيف است ، ثانيا آن‌گونه كه از سياق روايت بخارى و ديگر روايات برمىآيد هر دو آيه پشت سر هم و در پى وفات ابو طالب نازل شده و اين در حالى است كه بنا به عقيدهء مفسّران نزول اين دو آيه در حدود ده سال با يكديگر فاصلهء زمانى دارد ، ثالثا آيه نخست حدود هشت سال پس از فوت ابو طالب نازل شده و نمىتوان گفت پيامبر ( ص ) چنين مدّتى مديد را به استغفار براى يك مشرك - به حسب ادّعاى برخى - سپرى كرده و در چنين مدّتى با صريح آيات قرآن در مورد دوستى نكردن با مشركان و به ولايت نگرفتن آنان - كه قاعدة كارى چون استغفار براى آنان را نيز شامل نهى خود قرار مىدهد - مخالفت مىورزيده و پس از آن همه آيهء نهى استغفار نازل شده است ، رابعا حتّى در فرض پذيرش روايت حاكى از نزول آيه در مورد ابو طالب ، اين روايت با روايات ديگرى كه از رسول خدا ( ص ) رسيده و از اين حكايت دارد كه آن حضرت براى ابو طالب استغفار و شفاعت مىكند در تعارض خواهد بود ، خامسا روايات ديگرى در مقابل روايت حاكى از نزول آن در مورد ابو طالب وجود دارد و حاكى از نزول آن به مناسبتهايى ديگر است كه بدين ترتيب اين روايات با آن روايت تعارض خواهد كرد و سادسا آيهء دوّم به يك مفهوم عام و همگانى نظر دارد و سياق آيات قبل و بعد از آن مؤيّد اين حقيقت است ( الغدير ، ج 8 ، ص 8 تا 22 ) . 2 - حديث رسول خدا ( ص ) ؛ حديثى كه در اين باره آورده‌اند - با اختلاف در عبارتهاى گوناگون - تقريبا بر محور چنين سخنى منسوب به پيامبر ( ص ) است كه « ابو طالب در آتشى كم‌عمق قرار دارد » . استناد به اين روايت از چند جهت نادرست است ؛ اولا هيچ يك از طرقى كه براى اين حديث ذكر شده طريق معتبر و مقبولى نيست و بر راويان آن اشكالاتى است ، ثانيا متن رواياتى كه از طرق مختلف بدين مضمون رسيده با يكديگر در تعارض است ، ثالثا با ديگر احاديثى كه از رسول خدا ( ص ) در مورد استغفار و شفاعت براى ابو طالب آمده است تعارض دارد ، رابعا اگر مدّعاى قائلان به كفر ابو طالب و دليل آنها - هر دو - را پذيريم و در كنار هم قرار دهيم مدّعا و اين دليل با هم تناقض خواهد داشت چرا كه مدّعا اين است كه ابو طالب مشرك مرد و اين حديث مىگويد پيامبر ( ص ) او را از عمق