سوزان مسيحيان مشعلى مىساخت كه مجالس او را روشن مىكرد ، بدين نحو كه آنان را به قير آغشته مىكرد و آتششان مىزد و مشعلى بدين‌ترتيب به دست مىآمد كه در مجلس او خود به خود مىسخوت و از اين سو به آن سو حركت مىكرد . دقلطيانوس نيز شديدترين ستم را به مسيحيان مصر روا داشت و آنان را به مجازاتهايى سخت گرفتار كرد و در مصر مسيحى كشت و كشتارى خونبار و مفتضحانه به راه انداخت تا آنجا كه سالهاى اين گرفتارى سخت مبدأ تاريخ قبطيان قرار گرفت . 17 - پس از پايان اين ستمها ، اختلاف ميان مسيحيان در شديدترين شكل خود بروز يافت و در اين ميان سخن از باقيماندهء يگانه پرستى بر زبان « آريوس » جارى بود و بيشتر كليساهاى شرق ، اكثريّت كليساهاى فلسطين و بسيارى از كليساهاى مصر با وى همراهى مىكردند . هنگامى كه كنستانتين قصد آن داشت كه به آيين مسيحيت در آيد ، در سال 325 م . شوراى نيكيه را تشكيل داد و سيصد و هيجده تن از شركت كنندگان در اين گردهمايى الوهيت مسيح را اعلام كردند و وى نيز گفته‌هاى همين گروه اندك را گرفت با آن‌كه ، تعداد شركت كنندگان در آغاز اين مجمع به دو هزار و چهل و هشت نفر يا بيشتر از آن مىرسيد . اما او مىخواست آيين مسيحيت را به گونه‌اى تغيير دهد كه به فلسفه و بت‌پرستى نزديك شود ؛ وى مىخواست نام مسيحيّت بر جاى بماند امّا از محتواى اصلى خود كه همان يگانه پرستى در مقابل بت‌پرستى است خالى شود . پس از اين مجمع - كه مسيحيت را از محتواى اصلى خود به سويى ديگر راند - مجمعهاى ديگرى يكى پس از ديگرى تشكيل شد . نخستين مجمع عموميى كه پس از شوراى نيكيه برگزار شد ، مجمع كنستانتين اوّل در سال 381 م . بود كه در طىّ آن عنوان روح القدس نيز به منصب الوهيّت عيسى افزوده شد تا بدين‌ترتيب عناصر فلسفه نو افلاطونى كه بدان اشاره كرديم شكل گيرد .