مىگذاشت . اين آشفتگى فكرى زمانى دراز پس از آن نيز ادامه يافت تا آن‌كه قرن ششم ميلادى فرا رسيد و اين در حالى بود كه منازعات فكرى فزونى يافته ، روشها با يكديگر اختلاف پيدا كرده و انديشه‌ها در زمينهء عقيده ، اضمحلال سختى يافته بود . در گذر زمان ، مسيحيّت نيز كه از تعاليم عيسى ( ع ) منحرف شده بود ، خود دچار تقسيماتى شد كه دو فرقهء مهم نسطوريان و يعقوبيان از اين جمله‌اند . اختلاف ميان اين دو فرقه كم كم شدّت يافت تا جايى كه اين اختلاف به نوعى دشمنى فكرى و سپس به نوعى دشمنى شبيه خصومت ميان دو ملّيّت مختلف تبديل شد . بدين‌سان ، خداوند كينه و دشمنى را ميان آنان ايجاد كرد ، دلها و انديشه‌ها متفرّق شد ، عقيده رو به سستى نهاد و ايمان مضمحل شد . چه ، هر قدر عقايد به اين سمت پيش برود كه موضوع منازعات قرار گيرد ، ضعيف مىشود ، ترديد بدان وارد مىشود و يقين از ميان مىرود . اين ، وضعيت سرزمينى بود كه در قرن ششم پيرو آيين مسيحيّت بود ، سرزمينى كه در مجاورت جزيرة العرب قرار داشت ، هر چند وضعيت پيروان اين آيين در داخل جزيرة العرب نيز همين گونه بود . 16 - بنابراين ، به دليل مجادلات فراوان دربارهء مسيحيّت ، ايمان به اين دين در قرن ششم ميلادى به سستى گراييده بود و ديگر ، انديشه‌ها پيرامون آن تمركز نداشت و با همين وجود تنها به يكى از مذاهب مسيحيّت محدود و منحصر شده بود . مسيحيت از همان آغاز مورد ستم بت‌پرستى و بت‌پرستان و نيز تجسس يهوديان نسبت به پيروان اين دين قرار گرفت و به همين دليل ، مسيحيان در اطراف و اكناف سرزمين روم و فلسطين مخفى شدند و عقايد خويش را نيز پنهان مىداشتند . هرگاه نيز گروهى از مسيحيان سربلند مىكرد ، با ستم فراوان و آزار پىدرپى روبرو مىشد . پادشاهان روم نيز در اين عمل گوى سبقت ربودند و مأموريت كارگزاران آنها كه به سرزمينهاى مختلف روانه مىشدند ، همين اذيّت و