المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )

74

التنبيه والإشراف ( فارسي )

وقتى حروفى كه زبان را بدان مىنويسند يكى باشد و تركيب كلمات يكى باشد زبان يكى است و گرچه در چيزهاى ديگر تفاوت داشته باشد چون پهلوى و درى و آذرى و ديگر زبانهاى پارسى . قوم دوم كلدانيان بودند كه همان سريانيان باشند و به تورات ضمن سخن خدا عز و جل خطاب بابراهيم ياد شده‌اند كه فرمايد : « منم پروردگارى كه ترا از آتش كلدانيان رهانيدم تا اين ولايت را ميراث تو كنم . » ارسطاطاليس نيز در كتابى كه آن را سياست مدن ناميده و سياست بسيارى اقوام و شهرهاى يونانى و غير يونانى را در آن آورده و بيونانى « بوليطيا » نام دارد ، و شمار اقوام و شهرهايى كه از آن سخن آورده يكصد و هفتاد است و هم در كتابهاى ديگر خود و هم بطلميوس و ديگران آنها را به همين اسم يعنى كلدانيان ناميده‌اند . پايتخت معتبر مملكتشان كلواذى عراق بود و بدان منسوب شدند . طوايف و قبايل گونه‌گون بودند از قبيل نونويان و اثوريان و ارمان و اردوان و جرمقان و نبطيان عراق ( گويند اينها را نبط ناميده‌اند شدند از اين رو كه فرزندان نبيط بن باسور بن سام بن نوح بوده‌اند و بقولى بدين نام ناميده شدند از اين رو كه بكشف و استنباط زمينها و آبها پرداختند ، و علل ديگر نيز گفته‌اند . ) و قبايل ديگر . گويند طايفهء ارمان را بدين نام خواندند از اين رو كه وقتى قوم عاد هلاك شد قوم ثمود را ارم گفتند و چون ثمود نيز هلاك شد باقيماندگان ارم را ارمان گفتند كه نبطيان ارمانى بودند . ابن كلبى و ديگر عربان كه از اخبار اقوام سلف خبر داشته‌اند چنين گفته‌اند : قلمرو كلدانيان عراق بود و ديار ربيعه و ديار مضر و شام و ديار كنونى عرب از صحرا و آباد و يمن و تهامه و حجاز و يمامه و عروض و بحرين و شحر و حضرموت و عمان و صحرائى كه مجاور عراق است و صحرائى كه مجاور شام است .