نهايت معينى ندارد ، در مجاورت زابج و جزاير مهراج و شلاهط و هرلج بدرياى چين مىپيوندد . در حدود مغرب اين دريا جزاير معروف بجزاير خالدات و در حدود شمال آن جزاير برطانيه است كه دوازده جزيره است و بسيارى شهرهاى اندلس و فرنگ بر سواحل آنست و بر سواحل ديگر آن در حدود ولايت ابو عفير و بصرهء مغرب ، بعضى از شهرهاى مغرب قرار دارد و پس از آن محل اقامت بربران و سياهان است . از ديار اندلس و فرنگ و اقوام ديگر رودهاى بزرگ به اين دريا ميريزد ، از آن جمله رود قرطبه است كه بوقت حاضر مركز اندلس و پايتخت كشور بنى اميه است . آغاز اين رود از كوهى است بنام لينشكه كه در شش منزلى قرطبه جاى دارد . در اين رود كشتيهاى بسيار تا قرطبه ميرود و چون از آنجا بگذرد به شهر اشبيليه ميرسد كه تا قرطبه دو روز راه است و از اشبيليه تا مصب رود به دريا دو روز راه است . در اين درياى محيط در مجاورت اندلس جزيره‌اى هست كه بنام قادس معروف است و روبروى شهر شذونهء اندلس است و از آنجا تا شذونه در حدود دوازده ميل است . در جزيرهء قادس مناره‌اى بزرگ هست كه بنايى عجيب دارد و بر بالاى آن ستونى است و مجسمه‌اى مسين بر آن هست كه از بس بزرگ و بلند است از شذونه و دور تر ديده شود كه پس از آن نيز به دريا در فواصل معين مجسمه‌هاى ديگرى در جزاير هست كه از محل يك ديگر ديده شود و اين مجسمه‌هاى هركولى است كه هركول پادشاه توانا بروزگار قديم آن را ساخته ، بوسيله نوشته‌هاى واضحى كه بيك خط قديمى بر سينهء مجسمه‌ها هست به بيننده خبر دهد كه ماوراى آن راه نيست و اشارهء دست مجسمه‌ها براى آنها كه عبارات را نتوانند خواند معنى آن را مىرساند ، و اين كار را برعايت مصالح مردم كرده است كه در اين دريا خويشتن را