غالب ولايتهاى دور بدست غلبه‌جويان افتاده و بوسيلهء سپاه و مال بر آن تسلط يافته‌اند و فقط عنوان آنها را امير مؤمنان نوشته و خطبه بنامشان ميخوانده‌اند . بدربار خلافت نيز كار بدست ديگران بوده و آنها بيمناك و عارى از قدرت شده‌اند و فقط بنام خلافت قناعت كرده و بسلامت رضايت داده‌اند و حتى در اين روزگار كار مردم را با دوران ملوك الطوائف ، از آن پس كه اسكندر پسر فيليپس داريوش شاه دارا پسر دارا شاه بابل را بكشت تا وقت ظهور اردشير بابك ، همانند مىبينيم . هر كس بناحيهء خود تسلط يافته از آن دفاع مىكند و در انديشهء توسعه دادن است . آبادى كم و راهها نا امن است . ولايت خراب است و اطراف از دست رفته و روميان و ممالك ديگر بر بسيارى دربندها و شهرهاى اسلام استيلا يافته‌اند و ما شرح و تفصيل همهء مطالب اين كتاب را با اخبار كسان و حوادث نخبه ايامشان با اتفاقات و فتنه‌ها كه بدورانشان بوده است ، با ديگر اخبار شرق و غرب و شمال و جنوب و فتنه‌ها و جنگها كه آنجا بوده است در كتاب « اخبار الزمان و من اباده الحدثان من الامم الماضيه و الاجيال الخاليه و الممالك الداثره » و كتاب اوسط كه پس از آن بوده و كتاب « مروج الذهب و معادن الجوهر » و كتاب « فنون المعارف و ما جرى فى الدهور السوالف » و كتاب « ذخائر العلوم و ما جرى فى سالف الدهور » و كتاب « نظم الجواهر فى تدبير الممالك و العساكر » و كتاب « الاستذكار بما جرى فى سالف الاعصار » كه اين كتاب از پى آن است آورده‌ايم و در اين كتاب نخبه‌اى از آن همه جاى داديم تا تذكار كتابهاى سابق باشد . و ما پيش از ترتيب اين نسخهء حاضر بسال سيصد و چهل و چهارم ، نسخهء ديگرى مختصرتر از اين آماده كرده بوديم ، سپس براى اكمال فايده مطالبى بر آن بيفزوديم بنابر اين نسخه‌اى كه از اين كتاب مورد اعتماد است ، همين است نه نسخهء پيش .