يكصد و هفتاد و هشتم بود و بسال دويست و هيجدهم بخلافت رسيد و هشت سال و هشتماه و هشت روز خلافت كرد . بگفتهء بعضيها هشت پسر و هشت دختر از او ماند و در بيت المال هشت هزار هزار دينار و هشت هزار هزار درم بجا گذاشت و هشت فتح بزرگ كرد . از جمله اسير گرفتن بابك و مازيار بن قارن امير جبال طبرستان و سركوب كردن فرقهء سرخپوشان خرمى بود كه دويست هزار كس بودند و بر ولايت ماهات و جبال تسلط يافته بودند و كارشان بالا گرفته بود ، و اسير گرفتن كشتيهاى هند كه سپاهى فراوان در آن بود و بر ساحل فارس و عمان و ناحيهء بصره استيلا يافته بودند ، و هم بيرون كردند زطها از مردابها و نواحى ماوراى بصره و ما بين بصره و واسط كه بر آنجا غلبه داشتند و راهها را بسته بودند و خونريزى ميكردند . اينان مردم بسيار بودند كه از هندوستان بسبب قحطى كه آن جا رخ داده بود مهاجرت كرده در كرمان و فارس و ولايت اهواز جابجا شده و در اين ناحيه اقامت گرفته بودند و بر آنجا استيلا داشتند و كارشان قوت گرفته بود . معتصم آنها را بولايت خانقين و جلو كه بر راه خراسان است و ولايت عين‌زربه در بند شام سكونت داد و از آن وقت گاوميش در شام پديد آمد كه از پيش آنجا شناخته نبود . بقولى آغاز گاوميش بدر بند شامى و سواحل شام از گاوميشهائى بود كه خاندان مهلب در ولايت بصره و بطايح و طفوف داشتند و چون يزيد بن مهلب كشته شد يزيد بن عبد الملك بسيارى از آن را به اين نواحى آورد . و ديگر از فتوحات معتصم كشتن جعفر پسر مهرجيش كرد بود كه گروهى بزرگ داشت و بر ولايت ما بين موصل و آذربايجان و ارمنيه تسلط يافته و راهها را نا امن كرده بود و آدم كشى ميكرد . ديگر شكستى بود كه افشين به توفيل پادشاه روم داد . ديگر فتح عموريه و اسير گرفتن ياطس بطريق آنجا بود كه پس از