المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )

17

التنبيه والإشراف ( فارسي )

ذكر بادهاى چهارگانه و محل وزش آن و عمل و اثر آن و مطالبى در ستايش و تذكار فضيلت مصر و امتياز آن بر جاهاى ديگر كسان دربارهء بادهاى چهارگانه و محل وزش و طبع آن اختلاف كرده‌اند . جمعى گفته‌اند بادها چهار است شمال و جنوب و صبا و دبور . صبا از شرق ميوزد و دبور از مغرب و شمال از زير جدى فرقدان و جنوب از زير جدى سهيل . باد شمال سرد و خشك است و از شمال ميوزد و برج و ستاره و طبع آن چنانست كه منسوب بسردى و خشكى است ، جنوب گرم و تر است و از سمت قبله ميوزد و چيزهاى مناسب آن به گرمى و ترى منسوب است ، دبور سرد و تر است و از سمت مغرب ميوزد ، چيزهاى مناسب آن نيز چنين است ، صبا گرم و خشك است و از جانب مشرق ميوزد و چيزهاى مناسب آن بگرمى و خشكى منسوب است . مسعودى گويد : جمعى ديگر از حكيمان ملل از عرب و غيره بر آن رفته‌اند كه صبا قبول نام دارد و آن بادى است كه از قبل مشرق ميوزد و دبور از مغرب يعنى هم سمت دبر كسى كه روبروى مشرق است ميوزد بدين جهت دبور نام يافته است . شمال بادى است كه وقتى رو بمشرق باشى از طرف چپ تو وزد و جنوب بادى است كه وقتى رو بمشرق باشى از طرف راست تو وزد . عربان اين نكات را در اشعار