المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )

13

التنبيه والإشراف ( فارسي )

ذكر تقسيمات زمان و فصول سال و مراحل هر فصل و اختلاف در فصل نخستين و مسائل و طبايع چهارگانهء مربوط بدان فصول چهار است : بهار ، تابستان ، پائيز ، زمستان . فصل اول بهار است كه طبع خون دارد و گرم و تر است و مدت آن نود و سه روز و بيست و سه ساعت و ربع ساعت است و اين از ده روز مانده از آذار تا بيست و سوم حزيران است آغاز بهار از آن هنگام است كه خورشيد به اول دقيقهء حمل درآيد كه اعتدال ربيعى است و انجام آن وقتى است كه به اول دقيقهء سرطان درآيد كه انقلاب صيفى است . فصل دوم تابستان است كه گرم و خشك است و خلط صفرا بر آن غلبه دارد مدت آن نود و سه روز و بيست و سه ساعت و ثلث ساعت است از بيست و سوم حزيران تا بيست و يكم ايلول يعنى از آنگاه كه خورشيد باولين دقيقهء سرطان درآيد تا آنگاه كه باولين دقيقهء ميزان درآيد . فصل سوم پائيز است كه سرد و خشك است و خلط سوداء بر آن غلبه دارد مدت آن هشتاد و هشت روز و هفده ساعت و يك سوم از يك پنجم ساعت است يعنى از بيست چهارم ايلول تا بيست و دوم كانون اول ، از آن هنگام كه خورشيد در اولين دقيقهء ميزان در آيد كه اعتدال خريفى است تا وقتى كه باولين دقيقهء جدى در آيد