المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )
251
التنبيه والإشراف ( فارسي )
اين آيه را دربارهء آن نازل كرد : « آنها كه براى زيان و كفر و تفرقهء مؤمنان و پناهگاه كسى كه با خدا و پيغمبرش پيكار كرده مسجدى بساختند » . ام كلثوم دختر پيغمبر خدا صلى الله عليه و سلم در شعبان وفات يافت و در ذى قعده همين سال عبد الله بن ابى بن مالك بن حارث بن عبيد بن مالك بن حبلى سالم بن غنم بن عوف بن خزرج بن حارثه درگذشت . سلول مادر پدر وى زنى از خزاعه بود و بنام او معروف شده بود . عبد الله يكى از منافقان بود و همانوقت كه پيغمبر خدا صلى الله عليه و سلم بمهاجرت سوى مدينه آمد ، براى عبد الله تاج ميساختند كه پادشاهش كنند . پيغمبر خدا صلى الله عليه و سلم در اين سال ترتيب زكات را مقرر داشت و دربارهء غلاتى كه از آب جارى يا باران يا بوسيلهء چهارپايان آب مىخورد نيم عشر تعيين كرد . ولى ميان فقهاى ولايات دربارهء نخل و درخت و غيره خلاف است . پس از آن او عليه الصلاة و السلام ابو بكر صديق را در آن سال به حج فرستاد كه سالار حاج باشد و سورهء برائت بيامد و هفت آيه از صدر آن را با على بن ابى طالب فرستاد و بگفت كه تا هنگامى كه مردم در منى فراهم آمدهاند براى آنها بخواند و هم به دو گفت : « به مردم اعلام كن كه كافرى داخل بهشت نميشود و از پس اين سال مشركى حج نكند و عريانى بر خانه طواف نبرد و هر كه با پيغمبر خدا صلى الله عليه و سلم پيمانى دارد ، پيمانش تا به آخر معتبر است و براى كسان از روزى كه ندا ميدهى چهار ماه مهلت معين كن كه هر گروه به اقامتگاه خود برسند . آنگاه ديگر هيچ مشركى پيمانى ندار و مورد حمايت نيست . » و على را بر ناقهء غضبا سوار كرد . فرقههاى مسلمان شيعه طرفداران نص با معتزليان طرفدار اختيار و خوارج و مرجئه و فقيهان ولايات و فرقههاى حشوى و نابتى دربارهء دلالت اين خبر اختلاف دارند . وقتى مسلمانان حج كردند و مشركان نيز برسوم شرك خود حج كردند ، على