المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )
160
التنبيه والإشراف ( فارسي )
نيز گويند و بزرگتر بند روم است كه عموريه جزو آنست . آغاز آن از مجاورت ديار اسلام و دربندهاى شامى از قلعهء هرقله است . آغاز ولايت ناطليق بخشى بنام غصطوبلى است و بازار بخور كه بازار سالانه است آنجا به پا مىشود . بند دوم ، بند ابسيق است و شهر نيقيه جزو آنست . اول اين بند غصطوبلى و آخر آن خليج قسطنطنيه است . طول اين دو بند از قلمرو اسلام تا خليج قسطنطنيه چهار صد و سى و چهار ميل است . بند سوم ، يسرة الناطليق يا بترقسين ، بند افسوس شهر اصحاب كهف و شهر زمرنى است . از اين بند گروهى از فيلسوفان و طبيبان قديم پديد آمدهاند . از جملهء طبيبان روفس افسوسى است كه در طب مؤلفات بسيار دارد و جالينوس در بسيارى كتابهاى خود او را ستايش و روفس حنيطى را مذمت مىكند . اين بند به درياى روم و شام پيوسته است . بند چهارم ، بند بنطيليا يا دقابلى است كه آن نيز بدرياى رومى پيوسته است و ناحيهء سلوكيه و حصن بوقيه و لامس كه مبادلهء اسيران ما بين مسلمانان و روميان در آنجا انجام مىشود ، آخر اين بند است . از لامس تا طرسوس سى و پنج ميل است و اين بندى كم عرض است و جنگهاى مسلمانان در خشكى و دريا بر عليه آن پيوسته است . اين دو بند در حدود قلمرو اسلام بر سواحل درياى روم تا خليج قسطنطنيه امتداد دارد و طول آن سيصد و شصت و پنج ميل است . بند پنجم ، بند قباذق در سمت راست عموريه است و شهر قره و حصن يدقسى و حصن سلندو و ذو الكلاع - كه نام رومى آن كوبسطره است - و قونيه و وادى سالمون و وادى طامسه در اين بند است . آغاز آن از مجاورت در بندهاى شام ويرانهاى بنام ماجده است كه از قلعهء لؤلؤ بيست ميل فاصله دارد و آخر آن رود آلس يعنى رود نمك است . رود آلس چون نيل مصر و مهران سند و رود