كه نخبگانند . مطلعان ايشان در اين باب لغزها و رمزها دارند ، و ديگر اخبار و ايام معروف ايرانيان كه در ولايت عراق و خوزستان و فارس و كرمان و سيستان و ماهات و ديگر ولايتهاى عجمان از علماى ايشان چون موبدان و هيربدان و ديگر مطلعان تاريخشان گرفته‌ايم و از كتابهائى كه بنزد ايشان درست و مشهور است نقل كرده‌ايم . همهء اين مطالب در جزء هفتم هست . و كتاب مروج الذهب مشتمل است بر خبر آغاز جهان و گفتار اقوام مختلف از طرفداران قدم يا حدوث و دلايلى كه هر گروه دربارهء نظر خود آورده‌اند و خبر پراكندگى خلق در سرزمين و شرايع پيمبران و سرگذشت و تدبير ملوك و عقايد و مذاهب و طبيعت و اخلاق و مسكن اقوام مختلف از عرب و ايرانى و سريانى و يونانى و رومى و هندو و چينى و اقوام ديگر و طبيبان و حكيمانى كه بروزگار قديم داشته‌اند و خبر نواحى و آفاق و شكل و تقسيمات زمين و بناهاى عجيب كه روى آن هست و مناطق آباد و باير و هيئت افلاك و نجوم و چگونگى تأثير آن در اين جهان خاكى با وصف و مساحت و طول و عرض هفت اقليم و خليج‌ها و درياهاى پيوسته و نا پيوسته و عجائبى كه بدرياها يا كناره‌هاست و جاها كه خشكى بوده و بمرور زمان دريا شده يا دريا بوده و خشكى شده و علت فلكى و طبيعى آن و رودها و آغاز و انجام آن و خبر اقوام و ممالكى كه فانى و منقرض شده‌اند و تاريخ كامل جهان و پيمبران و ملوك از آدم تا پيمبر ما صلى الله عليه و سلم با مولد و مبعث و هجرت و جنگها و سفرهاى جنگى و كنيزان پيمبر تا هنگام وفات و خبر خليفگان و ملوك پس از وى با دبيران و وزيرانشان و نخبهء اخبارشان و حادثه‌ها كه بروزگارشان بوده تا سال سيصد و چهل و پنجم و خلافت المطيع . اين كتاب سيصد و شصت و پنج جزء است و چون فراهم شود عنوان آن مروج الذهب و معادن الجوهر است و چون تجزيه شود هر جزء كتابى جداست كه از مطالب و مندرجات خود عنوان گيرد .