المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )

93

التنبيه والإشراف ( فارسي )

اگر چه محكوم فنائيم بايد براى بقا بكوشيم و تا وقت فنا براى بقا چاره كنيم . تو نيز چنين باش و با فنا بر ضد خودت و قومت يار مشو كه فنا چندان قوت دارد كه حاجت باعانت ندارد . تو احتياج دارى كه خويشتن را بانجام چيزهائى كه در خانهء فنا مايهء زينت شود و در خانهء بقا سودمند افتد وادار كنى و از خداوند ميخواهيم كه ترا در اين مرحله منزلت و الا و درجهء اعلا دهد » . ذكر پادشاهان ايران بدوران دوم كه ساسانيان و طبقهء پنجم شاهان ايرانند اول آنها اردشير پسر بابك پسر ساسان پسر بابك از فرزندان بهمن پسر اسفنديار پسر كىبشتاسب پسر كىلهراسب بود و همو بود كه ملوك الطوائف را برانداخت ، و ملك او را ملك اجتماع نام داده‌اند . ده سال و چند ماه پادشاهى كرد آنگاه بپادشاهى بىرغبت شد و آن را به پسر خود شاپور تسليم كرد و بعبادت مشغول شد . پادشاهى او را از وقتى به حساب آورده‌اند كه اردوان شاه را كه از همهء ملوك - الطوائف مهمتر بود در عراق بكشت . ما علت ظهور اردشير و آغاز كار او تا خبر دعوتگر او تنسر پارسا كه بعضىها او را دوشر نامند و مردى افلاطونى مذهب از اعقاب ملوك الطوائف بود ، و ملك پدرش كه در سرزمين فارس بود به دو رسيد و از آن گذشته و اينكه چگونه براى اردشير دعوت كرد و ظهور او را مژده داد و براى اين منظور دعوتگران بولايتها فرستاد و زمينهء كار او را آماده كرد تا پادشاهى به دو رسيد و بر همهء ملوك الطوائف چيره شد همهء اين مطالب را ياد كرده‌ايم . تنسر رسائل نكو دارد در اقسام تدبيرهاى شاهانى و دينى ، كه ضمن آن از اردشير و احوال او سخن دارد و اعمالى را كه در پادشاهى خود كرده و بدعتها كه در دين ملك آورده كه بدوران ملوك سابق نبوده است توجيه مىكند كه بمقتضاى وضع آن روزگار صلاح چنين بوده است . از جمله نامهء او به ما جشنس است كه