غريغوريوس الملطي ( ابن العبري ) ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

238

مختصر تاريخ الدول ( تاريخ مختصر الدول ) ( فارسى )

بياموخت . ابو نصر از يوحنا علم آموخت و سرآمد اقران خويش شد و در تحقيق از همه افزون آمد . غوامض منطقى را بگشود و اسرار آن را كشف كرد و تحصيل آن را براى ديگران بيشتر ميسر ساخت . و هر چه مورد نياز پويندگان اين راه بود همه را در كتابهاى خود با عباراتى درست و اشاراتى لطيف گرد آورد و هر چه كندى و ديگران از صناعت تحليل و انواع تعاليم غفلت ورزيده بودند فارابى در آثار خود بياورد . از اين رو كتابهاى او در منطق و طبيعيات و الهيّات و سياست جويندگان اين علوم را كفايت كنند . ابو نصر معاصر ابو بشر متى بن يونس بود ولى او از ابو بشر به سال كمتر بود و در علم از او برتر . ابو نصر فارابى نزد سيف الدوله ابو الحسن على بن ابو الهيجاء بن حمدان به حلب آمد و در كنف حمايت او مدتى در زىّ اهل تصوف بزيست . سيف الدوله مقام او را در علم و منزلت او را در فهم بشناخت و بر همگان مقدمش داشت و در گراميداشت او سعى بليغ كرد . فارابى همراه او از حلب به دمشق رفت . در آنجا مرگش فرا رسيد . در ايام المطيع للّه و در امارت معز الدوله احمد بن بويه - معروف به اقطع - ثابت بن سنان بن ثابت بن قره مىزيست . او در طب سرآمد بود و به اصول آن عالم بسيارى از مشكلات كتب طب را بگشود . در عصر خود رئيس بيمارستان بغداد بود . ثابت بن سنان دوم را كتابى است در تاريخ كه مشهور آفاق است . كتابى در تاريخ بيش از آنچه او نوشته است نوشته نشده است . كتاب تاريخ او وقايع سالهاى دويست و نود و اند را تا زمان وفاتش يعنى سال 363 در بر دارد . خواهر زاده او هلال ، ذيلى بر آن نوشته است . و اگر آن دو نمىبودند بسيارى از وقايع تاريخى اين دو زمان مجهول مىماند . همچنين يحيى بن عدى بن حميد بن زكريا تكريتى منطقى در اين زمان مىزيست . او ساكن بغداد بود . در عصر خود رياست اهل منطق را داشت و نزد ابو نصر فارابى علم آموخت . يحيى بن عدى مسيحى و از نحلهء يعقوبى بود . همواره به نوشتن اشتغال داشت و كتب بسيارى را به دست خود استنساخ كرد با خطى خوانا و روشن در هر شبانه روز صد ورق يا بيشتر مىنوشت . او را تصانيف و تفاسير و ترجمه‌هايى است . يحيى در سيزدهم آب سال 1285 اسكندرى از دنيا رفته است . در بغداد در كليساى قطيعه به خاكش سپردند . مدت عمر او هشتاد و يك سال شمسى بود .