غريغوريوس الملطي ( ابن العبري ) ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
112
مختصر تاريخ الدول ( تاريخ مختصر الدول ) ( فارسى )
اسقف جزيرهء قبرس ، و ديگر اسقفها كس فرستاد و بار ديگر همه را در قسطنطنيه گردآورد . اين بار نيز او را عزل كردند و به تبعيدش فرستادند . اين واقعه در سال هشتم پادشاهى اركاديوس بود . يوحناى زرين دهان را به جزيرهاى در درياى پنتوس « 373 » فرستادند و او در سن چهل و هشت سالگى در آنجا ديده از جهان فروبست . بعدها بر سر استخوانهاى او ميان روميان و مصريان نزاع درگرفت . تا آنكه پس از سى و سه سال كه از مرگش گذشته بود استخوانها را آوردند و در قسطنطنيه دفن كردند و نامش را در سفر حيات در زمرهء ديگر پدران مقدس ثبت نمودند . در سال پنجم پادشاهى اركاديوس يزدگرد پسر شاپور به پادشاهى رسيد و بيست و يك سال حكم راند . سپس اركاديوس در سن سى سالگى از دنيا رفت . پسر هشت سالهاى به نام تئودوسيوس به جاى او ماند . تئودوسيوس [ دوم ] قيصر كوچك او چهل و دو سال پادشاهى كرد . « 374 » در اين زمان مسيحيان در قلمرو پادشاهى ايران بسيار شدند و اين گسترش همه به دست مروثا ، اسقف ميافارقين كه تئودوسيوس كوچك او را به ايران فرستاده بود انجام پذيرفت . سپس يزدگرد پادشاه ايران از دنيا برفت و پس از او بهرام به شاهى رسيد . او بر مسيحيان سخت گرفت . ميان ايران و روم جنگى صعب روى داد كه خلقى عظيم از هر دو سو كشته شدند و ايرانيان به هزيمت رفتند . پس از اين شكست از سختگيرى بر مسيحيان كاسته شد . در سال دهم پادشاهى تئودوسيوس كوچك شمعون صاحب ستون مشهور شد . او در انطاكيه بود و آيات و عجايب از او آشكار شد . از دانشمندان اين دوره يكى قوريلوس بطريرك اسكندريه و يكى نسطوريوس « 375 » بطريرك قسطنطنيه بود . نسطوريوس معتقد به اتحاد [ ذات خدا و ] مشيت بود نه [ وحدت ذات و ] كلمه . از اين رو او را از مقامش فرو افكندند . ديگر از علماى اين عصر مار اسحاق شاگرد مارافريم صاحب ادعيهء منظوم بود . در اين زمان اصحاب كهف از خوابى كه در عهد داكيوس « 376 » [ : دقيانوس ] فرو رفته بودند پس از نزديك به دويست و چهل سال بيدار شدند . تئودوسيوس با اسقفها و كشيشان و بطريركها به ديدارشان رفتند و آنان را ديدند و با آنان سخن